Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Bydgoszczy

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 grudnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia Tadeusz Górka

Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Piskow

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. w Bydgoszczy według przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych

sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B.

przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 8089,10 zł (osiem tysięcy osiemdziesiąt dziewięć złotych dziesięć groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 15 marca 2023 roku do dnia zapłaty

II.  oddala powództwo w pozostałej części,

III.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2650,44 zł (dwa tysiące sześćset pięćset złotych czterdzieści cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o kosztach zawartych w niniejszym orzeczeniu do dnia zapłaty.

Sędzia Tadeusz Górka

Sygn. akt VIII GC 817/25 upr

UZASADNIENIE

Powód (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. kwoty 10.308,33 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 marca 2023 r. do dnia zapłaty. Nadto, powód domagał się zasądzenia na swoją rzecz zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że 21 października 2021 r. w B., przy ul. (...), doszło do zdarzenia drogowego. Pasażer samochodu marki M. (...) o nr rej. (...) (taxi), otwierając drzwi pojazdu, doprowadził do zderzenia z jadącym równolegle R. (...) o nr rej. (...), użytkowanym przez powoda. Naprawę uszkodzonego pojazdu powód zlecił (...) Sp. z o.o., która po wykonaniu prac wystawiła fakturę VAT na kwotę 7.903,82 zł brutto. Pojazd sprawcy zdarzenia był w chwili kolizji objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, którego stroną jest pozwany. Pomimo tego pozwany odmówił wypłaty odszkodowania, uznając, że wyłączną przyczyną powstania szkody była nieostrożność pasażera podczas otwierania drzwi. W ocenie powoda, odpowiedzialność za powstanie szkody obciąża również kierującego pojazdem M. (...), który zatrzymał pojazd w miejscu objętym zakazem zatrzymywania (znak B-36), stwarzając tym samym zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego i umożliwiając pasażerowi wysiadanie w warunkach niebezpiecznych. Powód dodatkowo wskazał, że wskutek bezzasadnej odmowy wypłaty odszkodowania został zmuszony do pokrycia kosztów naprawy pojazdu oraz kosztów postępowania sądowego zasądzonych w odrębnym postępowaniu, do którego pozwany, pomimo uprzedniego wezwania, nie przystąpił. Na żądanie pozwu składały się następujące należności: 7.164,84 zł tytułem należności głównej; 2.217 zł tytułem kosztów procesu; 924,26 zł tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie, naliczonych od kwoty 7.164,84 zł od dnia 2 stycznia 2022 r. do dnia 15 marca 2023 r.; oraz 2,23 zł tytułem odsetek za opóźnienie, naliczonych od kwoty 2.217 zł od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 15 marca 2023 r.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Uzasadniając swoje stanowisko, pozwany wskazał, że przeprowadził postępowanie likwidacyjne w związku ze szkodą z dnia 23 października 2021 r., dotyczącą pojazdu marki R. o nr rej. (...), należącego do (...) Sp. z o.o. Z ustaleń pozwanego wynika, iż kierujący samochodem marki M. (...) o nr rej. (...) zakończył kurs taksówką przy ul. (...) w B., parkując pojazd lewą stroną na chodniku. W trakcie postoju doszło do kontaktu lusterka pojazdu powoda z drzwiami samochodu marki M. (...), które otworzył pasażer, pomimo sprzeciwu kierującego. Za sprawcę szkody uznano pasażera – P. S., nie kierującego pojazdem, co – zdaniem pozwanego – wyłącza jego odpowiedzialność na podstawie przesłanki wyłącznej winy osoby trzeciej. Pozwany podkreślił, że pasażer nie zastosował się do polecenia kierującego, nie zachował ostrożności i otworzył drzwi z prawej strony, powodując uszkodzenie pojazdu powoda. Istniała możliwość wysiadania od strony lewej, co zmniejszyłoby ryzyko powstania szkody, jednak pasażer z niej nie skorzystał. Sam fakt zatrzymania pojazdu w miejscu niedozwolonym nie stanowił natomiast przyczyny powstania szkody. Pozwany podniósł ponadto, że koszty poniesione przez powoda w postępowaniu przeciwko wykonawcy naprawy nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem. Strony łączył stosunek obligacyjny, w ramach którego obowiązek pokrycia kosztów naprawy spoczywał na powodzie. Uregulowanie należności wynikającej z faktury pozwoliłoby uniknąć postępowania sądowego oraz związanych z nim kosztów.

W piśmie z dnia 18 czerwca 2025 r. powód podtrzymał stanowisko wyrażone w pozwie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 23 października 2021 r. około godz. 21:15 w B., przy ul. (...), na wysokości Pubu (...), doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki R. (...) o nr rej. (...) należący do (...) Sp. z o.o. Posiadaczem i leasingobiorcą pojazdu był powód.

Do zdarzenia doszło podczas wysiadania P. S. – pasażera pojazdu marki M. (...) o nr rej. (...) – z prawej strony pojazdu (taksówki). Kierowca zaparkował pojazd po lewej stronie ulicy. W chwili otwierania prawych tylnych drzwi pasażer otworzył je bezpośrednio przed nadjeżdżającym równolegle pojazdem R. (...) nr rej. (...), doprowadzając do zderzenia obu pojazdów.

Pasażer pojazdu P. S. został ukarany mandatem karnym w wysokości 500 zł.

Pojazd marki M. (...) o nr rej. (...) stanowił własność S. R. i objęty był ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej przez (...) S.A.

dowód: pismo KP (...) z dnia 22.11.2021 r. - akta szkody znajdujące się na płycie CD na k. 82 akt, zeznania świadków P. S. oraz S. R.– protokół rozprawy z dnia 25.11.2025 r. znajdujący się na pycie CD k. 148 akt.

Kierowca pojazdu marki M. (...) o nr rej. (...) zatrzymał się w miejscu niedozwolonym, w którym obowiązywał znak drogowy B-36 „zakaz zatrzymywania się”.

Dowód: Dokumentacja fotograficzna – k. 37 akt, 144 akt, zeznania świadka M. K. – protokół rozprawy z dnia 25.11.2025 r. znajdujący się na płycie CD k. 148 akt.

W dniu 9 listopada 2021 r. M. K., kierujący pojazdem marki R. (...) o nr rej. (...) zgłosił szkodę pozwanemu, który zarejestrował ją pod nr (...).

Dowód: Podsumowanie zgłoszenia szkody nr (...) - akta szkody znajdujące się na płycie CD na k. 82 akt.

Powód zlecił wykonanie naprawy uszkodzonego pojazdu (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B..

W związku z powyższym, w dniu 30 listopada 2021 r. (...) Sp. z o.o. obciążyła powoda fakturą nr (...) na kwotę 7.903,82 zł brutto (6.425,87 zł netto). Termin zapłaty upływał w dniu 30 grudnia 2021 r.

Jednocześnie jako płatnika wskazano zarówno (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B., jak i (...) S.A. z siedzibą w W..

dowód: faktura VAT nr (...)– akta szkody znajdujące się na płycie CD na k. 82 akt.

Decyzją z dnia 4 stycznia 2022 r. w sprawie (...) (...) S.A. odmówił przyznania odszkodowania. W treści decyzji wskazano, iż winę za zaistniałą szkodę ponosi pasażer pojazdu ubezpieczonego, co wyklucza odpowiedzialność ubezpieczyciela posiadacza pojazdu mechanicznego.

Dowód: decyzja z dnia 04.01.2022 r. – akta szkody znajdujące się na płycie CD na k. 82 akt.

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2023 r., sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w (...) zasądził od (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz (...) Sp. z o.o. z siedzibą w M. kwotę 7.164,84 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty (pkt I) oraz kwotę 2.217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami, w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się postanowienia o kosztach zawartego w niniejszym wyroku do dnia zapłaty (pkt. II).

Orzeczenie stało się prawomocne od dnia 3 marca 2023 r.

Dowód: Wyrok z dnia 16.01.2023 r., sygn.. akt (...) – k. 54 akt.

Pismem z dnia 17 czerwca 2024 r. wezwano pozwanego do zapłaty kwoty 10.325,34 zł tytułem zwrotu kosztów poniesionych przez Spółkę w związku z prawomocnie zakończonym postępowaniem zawisłym przed Sąd Rejonowy w (...), w sprawie o sygn. akt sygn. akt (...). Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2023 r. Spółka została zobowiązana do zapłaty na rzecz (...) Sp. z o.o. kwoty 7.164,84 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu w wysokości 2.217 zł. Zasądzone kwoty dotyczyły naprawy pojazdu marki R. (...) o numerze rejestracyjnym (...), którego leasingobiorcą i posiadaczem jest (...) sp. z o.o., uszkodzonego w wyniku zdarzenia z dnia 23 października 2021 r., za które odpowiedzialność odszkodowawczą ponosi (...) S.A.

Pismem z dnia 3 października 2024 r. ponownie wezwano pozwanego do zapłaty powyższej kwoty.

Dowód: Ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia 03.10.2024 r. – k. 39-42 akt, potwierdzenie nadania – k. 38 akt, ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia 17.06.2024 r. – k. 47-53 akt, potwierdzenie nadania – k. 45-46 akt.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedłożone przez strony, których autentyczność nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości, a także na podstawie zeznań świadków P. S. oraz M. K. oraz częściowo również na podstawie zeznań świadka S. R..

W ocenie Sądu zeznania świadków P. S. i M. K. były autentyczne, logiczne oraz pozostawały w zgodzie z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, wobec czego zasługiwały na obdarzenie ich wiarą.

Sąd nie dał natomiast wiary zeznaniom świadka S. R. w zakresie, w jakim twierdził on, że ostrzegł pasażera P. o nadjeżdżającym pojeździe oraz zabronił mu otwierania drzwi. Okoliczności te nie znalazły bowiem potwierdzenia w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym.

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r. Sąd, na podstawie art. 235 ^{( 2)} § 1 pkt 6 k.p.c. w zw. z art. 235 ^{( 1)} k.p.c., pominął wnioski dowodowe zawarte w punktach 5 i 6 odpowiedzi na pozew, tj. o dopuszczenie dowodu z wyroku Sąd Rejonowy w (...) wydanego w sprawie o sygn. akt (...) wraz z uzasadnieniem, a także o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w (...) o przesłanie akt sprawy o sygn. akt(...)oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy, w szczególności z wyroku z dnia 13 stycznia 2022 r.

Zgodnie z treścią art. 235 ² § 1 pkt. 6 k.p.c. Sąd może w szczególności pominąć dowód gdy wniosek strony nie odpowiada wymogom art. 235 ¹, a strona mimo wezwania nie usunęła tego braku. Nadto, zgodnie z art. 235 ¹ k.p.c. we wniosku o przeprowadzenie dowodu strona jest obowiązana oznaczyć dowód w sposób umożliwiający przeprowadzenie go oraz wyszczególnić fakty, które mają zostać wykazane tym dowodem. We wniosku można także wskazać, czy strona domaga się przeprowadzenia dowodu w ramach posiedzenia zdalnego.

Pismem z dnia 17 czerwca 2025 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika pozwanego do wskazania, z jakich konkretnie dokumentów oraz z których kart akt sprawy o sygn. akt(...), prowadzonej przed Sądem Rejonowym w (...), miałby zostać przeprowadzony dowód, a także do sprecyzowania, na jakie okoliczności dowód ten miałby być przeprowadzony. Jednocześnie pełnomocnik został wezwany do wyjaśnienia, dlaczego to Sąd miałby zwracać się o dokumenty z akt sprawy, zamiast dokonać tego ustanowiony pełnomocnik strony, w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia dowodu wskazanego w pkt 6 odpowiedzi na pozew. W piśmie podkreślono przy tym, że możliwość uzyskania dostępu do akt sprawy wynika z art. 156 § 1 zd. 2 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.s.w. Przedmiotowa korespondencja została doręczona w dniu 2 lipca 2025 r.

Pełnomocnik powoda wniósł o przedłużenie terminu do wykonania zobowiązania do dnia 31 grudnia 2025 r. Sąd przedłużył termin do dnia 23 lipca 2025 r. Pomimo tego, pozwany nie przedłożył akt sprawy o sygn. akt (...) ani decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w tej sprawie. Nie wyjaśnił na rozprawie przyczyn niezłożenia wniosku do Prezesa Sądu Rejonowego czy decyzji Prezesa Sądu Rejonowego. W konsekwencji Sąd pominął wskazany dowód.

Przy ocenie dowodów Sąd kierował się art. 233 k.p.c., wedle którego ocenia on wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

Sąd zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że między stronami bezsporne było samo wystąpienie zdarzenia oraz odpowiedzialność co do kwoty netto powiększonej o wartość 50% podatku VAT, natomiast osią sporu była przede wszystkim odpowiedzialność za jego skutki i częściowo wysokość żądania z pozwu.

Podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej w niniejszej sprawie stanowił art. 436 § 1 k.c. w zw. z art. 435 § 1 k.c. oraz art. 822 § 1 i 4 k.c.

Zgodnie z treścią art. 435 § 1 k.c. prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Przepis ten ustanawia odpowiedzialność opartą na zasadzie ryzyka, a nie na zasadzie winy, co oznacza, że odpowiedzialność powstaje niezależnie od zawinienia podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo.

Odpowiedzialność na podstawie art. 435 § 1 k.c. aktualizuje się wówczas, gdy spełnione zostaną określone przesłanki. Podmiot wyrządzający szkodę musi prowadzić przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody. Ponadto konieczne jest powstanie szkody na osobie lub mieniu oraz istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa a zaistniałą szkodą. Odpowiedzialność ta nie powstaje natomiast w razie wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych, do których należą: siła wyższa, wyłączna wina poszkodowanego oraz wyłączna wina osoby trzeciej.

Siłę wyższą rozumie się jako zdarzenie zewnętrzne i przemożne, którego skutkom nie można było zapobiec nawet przy zachowaniu najwyższej staranności, przy uwzględnieniu maksymalnych możliwości przedsiębiorcy.

Wyłączna wina poszkodowanego zachodzi jedynie wówczas, gdy jego zawinione zachowanie stanowi jedyną przyczynę szkody w rozumieniu adekwatnego związku przyczynowego. Pojęcie to należy interpretować na płaszczyźnie kauzalnej, a więc w kontekście przyczyn powstania szkody. Innymi słowy, o wyłącznej winie poszkodowanego można mówić wówczas, gdy w ramach adekwatnego związku przyczynowego zachowanie poszkodowanego stanowi wyłączną przyczynę szkody. Zachowanie to musi mieć charakter zawiniony, przy czym – lege non distinguente – wystarczający jest nawet najlżejszy stopień winy (culpa levissima). Można zatem stwierdzić, że zawinione zachowanie poszkodowanego zwolni prowadzącego przedsiębiorstwo z odpowiedzialności jedynie wówczas, gdy zostanie wykazane, że było ono wyłączną przyczyną powstania szkody, natomiast ruch przedsiębiorstwa stanowił jedynie tło zdarzenia, nieprzyczyniające się do jej powstania.

Powyższe uwagi odnośnie do rozumienia sformułowania „wyłączna wina poszkodowanego” należy odnieść także do rozumienia pojęcia wyłącznej winy osoby trzeciej.

W praktyce trudności interpretacyjne może powodować kwalifikacja danego podmiotu jako osoby trzeciej w rozumieniu art. 435 k.c., a więc takiej, za którą prowadzący przedsiębiorstwo lub zakład na własny rachunek odpowiedzialności nie ponosi. A contrario odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo lub zakład będzie wyłączona wówczas, gdy wyłączną przyczynę szkody stanowi zawinione zachowanie osoby spoza kręgu pracowników przedsiębiorstwa (zakładu), osób sprawujących funkcje organów, podwykonawców, przedstawicieli (pełnomocników), jak również osób, o których mowa w art. 427, 429 i 430 k.c.

Wskazać należy, że odpowiedzialność oparta na zasadzie ryzyka znajduje bezpośrednie zastosowanie także wobec posiadaczy mechanicznych środków komunikacji, bowiem art. 436 § 1 k.c. wprost odsyła do art. 435 k.c.

Oznacza to, że posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za szkody na osobie lub mieniu wyrządzone ruchem tego pojazdu.

Pojęcie mechanicznego środka komunikacji obejmuje środki stworzone przez człowieka, przeznaczone do przemieszczania osób lub rzeczy, wyposażone we własny napęd i poruszane za pomocą sił przyrody, z wyłączeniem pojazdów napędzanych wyłącznie siłą mięśni.

Za posiadacza pojazdu uznaje się osobę faktycznie nim władającą. Co do zasady jest to właściciel, jednak posiadaczem może być również posiadacz zależny, taki jak leasingobiorca, najemca czy użytkownik (L. Jantowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2025, art. 436, pkt II.7–8).

Pojęcie „ruchu pojazdu” należy rozumieć szeroko — obejmuje ono nie tylko samo przemieszczanie się pojazdu, lecz cały zespół czynności funkcjonalnie związanych z jego używaniem jako środka transportu. W szczególności dotyczy to wsiadania i wysiadania, zatrzymania i postoju na drodze, manewrów poprzedzających i następujących po jeździe, a także otwierania i zamykania drzwi. Przyjmuje się, że ruch pojazdu co do zasady trwa od momentu uruchomienia silnika aż do zakończenia planowanej jazdy, obejmując również krótkotrwałe postoje na jezdni oraz fazę wysiadania pasażerów (L. Jantowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2025, art. 436).

Szerokie ujmowanie pojęcia „ruchu pojazdu” znajduje potwierdzenie na gruncie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz orzecznictwie TSUE.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 tej ustawy, z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem są zobowiązani do naprawienia szkody wyrządzonej w związku z ruchem pojazdu. W art. 34 ust. 2 pkt 1 ustawodawca wprost przesądził, że a szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu mechanicznego uważa się również szkodę powstałą podczas i w związku z wsiadaniem do pojazdu mechanicznego lub wysiadaniem z niego;

W wyroku z dnia 15 listopada 2018 r. w sprawie C-648/17 TSUE dokonał autonomicznej interpretacji pojęcia „ruch pojazdów” z art. 3 ust. 1 dyrektywy 72/166/EWG (obecnie art. 3 dyrektywy 2009/103/WE). Trybunał podkreślił ochronny charakter tego pojęcia, wskazując, że nie może ono być interpretowane zawężająco przez państwa członkowskie, lecz powinno obejmować wszelkie przypadki normalnego używania pojazdu jako środka transportu, a więc nie tylko przemieszczanie się, ale także czynności ściśle z nim związane, takie jak zatrzymanie pojazdu, postój, wsiadanie, wysiadanie pasażerów, otwieranie i zamykanie drzwi oraz załadunek i rozładunek.

W stanie faktycznym sprawy C-648/17 rozpatrywanej przez TSUE chodziło właśnie o sytuację, w której pasażer zaparkowanego pojazdu, otwierając drzwi, uderzył w sąsiedni pojazd, powodując jego uszkodzenie. Trybunał jednoznacznie stwierdził, że takie zdarzenie mieści się w pojęciu „ruchu pojazdu”, a odpowiedzialność za powstałą szkodę znajduje się w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu. TSUE zaakcentował przy tym, że decydujące znaczenie ma funkcjonalny związek zdarzenia z normalnym używaniem pojazdu jako środka transportu, a nie to, czy pojazd w momencie zdarzenia faktycznie się poruszał, czy stał zaparkowany, ani to, czy silnik był uruchomiony, czy wyłączony.

Trybunał wyraźnie odrzucił koncepcje ograniczające zakres ochrony tylko do szkód wyrządzonych przez kierującego. Podkreślił, że obowiązkowe ubezpieczenie OC obejmuje odpowiedzialność cywilną związaną z ruchem pojazdu jako takiego, niezależnie od tego, czy bezpośrednim sprawcą szkody jest kierowca, czy pasażer. Gdy zdarzenie pozostaje w funkcjonalnym związku z normalnym używaniem pojazdu, szkoda powinna być objęta ochroną ubezpieczeniową, nawet jeśli powstała w wyniku działania pasażera. Odrzucenie odpowiedzialności ubezpieczyciela z tej tylko przyczyny, że sprawcą szkody był pasażer, zostałoby uznane przez TSUE za sprzeczne z celem dyrektywy, jakim jest zapewnienie jak najszerszej ochrony poszkodowanych.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że pojazd marki M. (...) wykorzystywany jako taksówka jest mechanicznym środkiem komunikacji w rozumieniu art. 436 k.c., a jego właściciel – kierowca wykonujący przewóz – jako posiadacz samoistny podlega reżimowi odpowiedzialności z tego przepisu. Przedmiotowe zdarzenie pozostawało przy tym w bezpośrednim związku z ruchem tego pojazdu, albowiem do szkody doszło w trakcie normalnego korzystania z pojazdu jako środka transportu, tj. podczas wysiadania pasażera z tylnego prawego miejsca, a zatem szkoda powstała „w związku z ruchem pojazdu” w rozumieniu tego przepisu.

Zważyć należy, iż posiadacz pojazdu ponoszący odpowiedzialność na podstawie art. 436 § 1 w zw. z art. 435 § 1 k.c. może zwolnić się z odpowiedzialności tylko, jeśli wykaże, że zaistniała jedna z trzech przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności - siła wyższa, wyłączna wina poszkodowanego lub wyłączna wina osoby trzeciej, za którą posiadacz pojazdu nie ponosi odpowiedzialności (K. Panfil [w:] W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 33, 2024, art. 436).

Pozwany wiązał powstanie szkody wyłącznie z zachowaniem pasażera, jednak nie można pominąć ustalonych przez Sąd okoliczności dotyczących sposobu zatrzymania pojazdu przez kierowcę taksówki.

Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że kierujący pojazdem marki M. (...) zatrzymał się w miejscu objętym znakiem B-36 „zakaz zatrzymywania się”. Takie zachowanie stanowi naruszenie obowiązujących przepisów oraz stwarza podwyższone zagrożenie dla bezpieczeństwa pozostałych użytkowników drogi.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, na kierowcy zawodowo trudniącym się przewozem osób ciąży podwyższony obowiązek staranności w zakresie zapewnienia pasażerom bezpieczeństwa, od chwili wejścia do pojazdu aż do momentu jego opuszczenia.

Sąd Okręgowy w (...) w wyroku z dnia 12 maja 2015 r., (...), jednoznacznie wskazał, że kierowca taksówki jako profesjonalista zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności oraz doboru miejsca zatrzymania w sposób gwarantujący bezpieczne wsiadanie i wysiadanie pasażerów. Obowiązek ten obejmuje również ocenę czy zatrzymanie pojazdu na danym odcinku drogi nie stwarza nadmiernego ryzyka kolizji z innymi pojazdami. Zatrzymanie pojazdu w miejscu objętym zakazem zatrzymywania się, częściowo na jezdni, a następnie umożliwienie pasażerowi opuszczenia pojazdu w takich warunkach pozostaje w oczywistym i bezpośrednim związku przyczynowym z powstałą szkodą.

Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, jeżeli oprócz zachowania poszkodowanego lub osoby trzeciej istnieją inne przyczyny szkody, mieszczące się w ryzyku prowadzącego przedsiębiorstwo lub posiadacza pojazdu, przesłanka egzoneracyjna nie zachodzi, a odpowiedzialność na zasadzie ryzyka utrzymuje się w całości (wyrok Sądu Najwyższego z 27.07.1973 r., II CR 233/73, wyrok Sądu Najwyższego z 15.03.1974 r., I CR 46/74, wyrok Sądu Najwyższego z 24.09.2009 r., IV CSK 207/09).

Bezapelacyjnie, zachowanie kierowcy stanowiło zatem co najmniej współprzyczynę szkody, co samo przez się wyklucza możliwość powoływania się na wyłączną winę pasażera jako przesłankę egzoneracyjną. Przy czym Sąd ponownie podkreśla, że nie zachodzą w sprawie żadne przesłanki egzoneracyjne. Z uwagi na konieczność dokonani wykładni prawa krajowego w prymacie prawa unijnego (wobec ustaw polskich) nie zachodzi, wbrew zarzutom ubezpieczyciela, wyłączna wina osoby trzeciej, za którą posiadacz pojazdu nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za pasażera taksówki, który z niej wysiada.

Odpowiedzialność posiadacza pojazdu na zasadzie ryzyka pozostaje zatem w pełni aktualna, a wraz z nią odpowiedzialność pozwanego ubezpieczyciela na podstawie art. 822 k.c.

Na podstawie art. 822 k.c., w wyniku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Świadczenie ubezpieczyciela obejmuje zapłaty sumy pieniężnej odpowiadającej wysokości poniesionej przez poszkodowanego szkody (art. 805 k.c.).

W realiach niniejszej sprawy powód w sposób należyty wykazał wysokość rzeczywiście poniesionych oraz ekonomicznie uzasadnionych kosztów przywrócenia pojazdu marki R. (...) do stanu sprzed szkody.

Wskazać należy, iż po wykonaniu naprawy w dniu 30 listopada 2021 r. warsztat naprawczy – (...). – obciążył powoda fakturą VAT nr (...) na kwotę 7.903,82 zł brutto, która w sposób szczegółowy dokumentuje zarówno zakres przeprowadzonych prac naprawczych, jak i zastosowane części. Co istotne, zasadność poniesionych kosztów została następnie potwierdzona prawomocnym wyrokiem Sąd Rejonowy w (...) z dnia 16 stycznia 2023r., sygn. akt (...), którym zasądzono od (...) Sp. z o.o. na rzecz warsztatu kwotę 7.164,84 zł tytułem kosztów naprawy, uznając je za należne oraz odpowiadające rzeczywistemu nakładowi wykonanych prac. Prawomocność tego rozstrzygnięcia dodatkowo wzmacnia ocenę co do realności i zasadności poniesionych wydatków.

W konsekwencji należało przyjąć, iż strona powodowa wykazała wysokość poniesionych kosztów naprawy, zaś strona pozwana nie zdołała skutecznie ich zakwestionować.

Niezależnie od powyższego, żądanie pozwu w pozostałym zakresie, obejmujące koszty procesu oraz skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie wynikające z wyroku Sądu Rejonowego w (...)z dnia 16 stycznia 2023 r., sygn. akt (...) nie zasługiwało na uwzględnienie.

Należy podkreślić, że wskazane kwoty wynikają ze stosunku zobowiązaniowego pomiędzy powodem a warsztatem naprawczym. Zasądzone w tym postępowaniu należności (koszty procesu, odsetki od świadczeń należnych warsztatowi) stanowiły konsekwencję niewywiązania się przez powoda z obowiązku zapłaty wynikającego z tej umowy, a nie normalne następstwo zdarzenia szkodowego w rozumieniu art. 361 § 1 k.c.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 361 § 1 k.c. naprawieniu podlegają normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Do takich normalnych następstw szkody komunikacyjnej należy niewątpliwie koszt samej naprawy, udokumentowany fakturą za usługę naprawczą. Natomiast koszty procesu prowadzonego pomiędzy powodem a warsztatem, jak również naliczone odsetki za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia na rzecz tego warsztatu, pozostają przede wszystkim konsekwencją sposobu realizacji przez powoda jego zobowiązania umownego wobec wykonawcy naprawy oraz wyniku tego odrębnego sporu sądowego, a nie bezpośrednim skutkiem kolizji drogowej.

W tym miejscu zważyć należy również, iż irrelewantny pozostaje sam fakt nieprzystąpienia pozwanego do sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w (...), sygn. akt (...), albowiem ciężar zapłaty za naprawę obciążał zlecającego jej wykonanie.

Nadto, na marginesie podkreślić należy, iż postępowanie toczyło się w trybie uproszczonym, co dodatkowo przemawia za tym, że udział pozwanego w tej sprawie nie był uzasadniony. Zgodnie bowiem z treścią art. 505 ⁴ § 1 zd. 2 k.p.c. w postępowaniu uproszczonym przepisów art. 75-85 k.p.c (interwencja główna i uboczna) oraz art. 194-196 k.p.c. (dopozwanie, zapozwanie, zawiadomienie o toczącym się procesie) i art. 198 k.p.c. (wezwanie do udziału w sprawie) nie stosuje się.

W tych okolicznościach Sąd uznał, iż jedynie koszty naprawy pojazdu w kwocie 7.164,84 zł pozostają w normalnym, adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem i jako takie mieszczą się w granicach odpowiedzialności pozwanego, natomiast pozostałe dochodzone należności nie stanowią szkody w rozumieniu art. 361 § 1 k.c.

Do tej kwoty należało doliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie od 2 stycznia 2022 roku do 6 marca 2023 roku (w uzasadnieniu pozwu omyłkowo wpisano datę 15 marca 2023 roku- k. 12). O odsetkach od kwoty 7.164,84 zł Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o UFG. Odsetki ustawowe za opóźnienie od 2 stycznia 2022 roku do 6 marca 2023 roku od należnej kwoty 7.164,84 zł to 924,26 zł- objęte żądaniem pozwu. Wyliczenie na k. 30 jest prawidłowe (Sąd je zweryfikował), a ponadto nie kwestionowała go strona pozwana. Szkoda została zgłoszona do ubezpieczyciela w dniu 10 listopada 2021 roku, a ten w ogóle nie wypłacił odszkodowania, co było niezasadne. Odsetki mogły być zatem dochodzone od 2 stycznia 2022 roku i strona powodowa mogła je skapitalizować.

W związku z powyższym, Sąd w pkt. I sentencji wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 7.164,84 zł i 924,26 zł tj. łącznie 8089,10 zł , zaś w pozostałym zakresie powództwo oddalił, czemu dał wyraz w punkcie II sentencji wyroku.

Powód domagał się zasądzenia również odsetek ustawowych za opóźnienie od kosztów procesu od pierwszego dnia roboczego po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w (...), sygn. akt(...). Jak ustalił Sąd, wyrok ten uprawomocnił się w dniu 3 marca 2023 roku. Żądnie to było niezasadne skoro Sąd uznał, że niezasadne jest żądanie zapłaty od ubezpieczyciela kosztów procesu ze sprawy (...).

O kosztach procesu Sąd orzekł natomiast zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 100 zdanie pierwsze k.p.c., a więc dokonując ich stosunkowego rozdzielenia.

Po stronie powoda powstały koszty w łącznej wysokości 4367 zł, na co składały się opłata sądowa od pozwu w kwocie 750 zł, opłata skarbowej od pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa prawnego w kwocie 3600 zł (§2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

Po stronie pozwanego powstały koszty w wysokości 3617 zł, na które składały się: koszty zastępstwa procesowego 3600 zł (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Powód wygrał proces w 78,5 % (zasądzono 8089,10 zł, podczas gdy domagał się 10308,33 zł) i w związku z tym należało się mu od pozwanego tyleż procent poniesionych kosztów, tj. 3428,09 zł (78,5% x 4367 zł).

Pozwany wygrał proces w 21,5 % i w związku z tym należało mu się od powoda tyleż procent poniesionych kosztów tj. 777,65 zł (21,5 % x 3617zł).

Uwzględniając powyższą różnicę, w pkt. III sentencji wyroku zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2650,44 zł.

Sędzia Tadeusz Górka