Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Bydgoszczy

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 stycznia 2025 roku

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia Przemysław Kociński

Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Dąbrowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2025 roku w B.

w postępowaniu gospodarczym

sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko J. M.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 35.869,14 zł (trzydzieści pięć tysięcy osiemset sześćdziesiąt dziewięć złotych czternaście groszy) wraz z odsetkami umownymi w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie od dnia 31 maja 2024 roku do dnia zapłaty,

II.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.090,78 zł (cztery tysiące dziewięćdziesiąt złotych siedemdziesiąt osiem groszy),

III.  oddala powództwo w pozostałej części,

IV.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.411,00 zł (pięć tysięcy czterysta jedenaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami, w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się postanowienia o kosztach zawartego w niniejszym wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia Przemysław Kociński

Sygn. akt VIII GC 888/24

UZASADNIENIE

Powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. domagał się zasądzenia od pozwanego J. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...), kwoty 35.869,14 zł wraz z odsetkami umownymi od dnia 31 maja 2024 roku do dnia zapłaty wg zmiennej stopy procentowej odpowiadającej aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, równej dwukrotności sumy stopu referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,50 punktów procentowych oraz kwoty 4.097,52 złotych z tytułu skapitalizowanych odsetek umownych naliczonych do 30 maja 2024 roku. Nadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 18 grudnia 2019 r. strony zawarły umowę pożyczki (...) nr (...) na kwotę 129.000,00 złotych. Pozwany przestał ją spłacać, dlatego powód wezwał go do zapłaty oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację pożyczki pod rygorem wypowiedzenia umowy. Pozwany nie spłacił istniejącego zadłużenia, wobec czego powód pismem z dnia 23 października 2023 roku wypowiedział umowę pożyczki (...) z zachowaniem 30 dniowego okresu wypowiedzenia. Roszczenie powoda o zapłatę całej kwoty pożyczki stało się wymagalne z dniem 1 grudnia 2023 roku. Na dzień 31 maja 2024 roku wymagana wierzytelność powoda wynosiła 39.966,66 złotych, w tym 35.869,14 złotych z tytułu kapitału oraz 4.097,52 złotych tytułem odsetek karnych.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia, nieważności umowy kredytu podyktowanej blankietowością i nieważnością klauzuli odpowiadającej za jego oprocentowanie, ustalanej na podstawie wskaźnika WIBOR i jednostronnie tworzonej przez Bank tabeli kursów (...) S.A. oraz braku gospodarczego charakteru stosunku cywilnoprawnego, z którego powód wywodzi swoje roszczenie, braku rzeczywistego wpływu pozwanego na treść postanowień umowy, abuzywności warunków umownych przewidujących możliwość obciążania przez kredytodawcę prowizją, a także nieważności tych postanowień oraz niewykazania wysokości dochodzonego roszczenia oraz nieistnienia zobowiązania pozwanego w wysokości wskazanej przez powoda.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, iż w relacji z powodem nie występował jako przedsiębiorca, ponieważ czynność prawna nie miała bezpośredniego związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Nadto powołał się na art. 385 ⁵ § 1 k.c. wskazując, iż umowa pożyczki nie posiada dla niego charakteru zawodowego. Pozwany podniósł, iż umowa zawiera wady prawne mogące świadczyć o jej nieważności w zakresie klauzuli odsetkowej (została skonstruowana w sposób blankietowy), w zakresie pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego (prowizje i opłaty za czynności windykacyjne, są sprzeczne z dobrymi obyczajami i zwyczajami kupieckimi). Powód dokonał oprocentowania kosztów pozaodsetkowych co miało być niezgodne z charakterem umowy. W ocenie pozwanego nie wykazano, w jaki sposób naliczono odsetki oraz jaka była ich wysokość w poszczególnych okresach.

W piśmie procesowym z dnia 6 grudnia 2023 roku powód wyjaśnił, iż podstawa naliczenia odsetek umownych w postaci odsetek maksymalnych za opóźnienie wynika z zapisów w § 16 umowy pożyczki. W paragrafie tym Bank powołuje się na zapisy przyjęte w uchwałach Zarządu (...) SA oraz komunikatach odsetkowych (...) SA. Zapisy zawarte w Uchwale nr (...) Zarządu z dnia 28 grudnia 2016 roku w § 2 ust. 2 mówią o wysokości stopy procentowej, wg której naliczone zostały odsetki umowne od zadłużenia przeterminowanego, tj. wg formuły „dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych”.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 18 grudnia 2019 r. powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zawarł z pozwanym J. M., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...), umowę pożyczki nr (...) na podstawie której, powód udzielił pozwanemu pożyczki w kwocie 129.000,00 zł. Pożyczka miała zostać przeznaczona na finansowanie bieżącej działalności, z wyłączeniem spłaty zadłużenia z tytułu kredytów/pożyczek udzielonych przez (...) S.A. albo inny bank. Pozwany został zobowiązany do spłaty całości wynikającej z umowy zadłużenia w terminie do dnia 17 grudnia 2024 roku. (§ 1 i 2 umowy).

Kwota wykorzystanej pożyczki była oprocentowana w stosunku rocznym, wg zmiennej stopy procentowej. Stopa procentowa równa była wysokości wskaźnika referencyjnego powiększonego o marżę Banku, z zastrzeżeniem że nie może być ona niższa niż marża Banku, jak również nie może być niższa niż zero (§ 4 ust. 1 umowy).

Wskaźnik referencyjny stanowiła stawka WIBOR 3M, podawana w Tabeli kursów (...) SA, oznaczająca notowaną na (...) rynku międzybankowym stopę procentową dla międzybankowych depozytów trzymiesięcznych wg notowania na dwa dni poprzedzające rozpoczęcie pierwszego i kolejnych (trzymiesięcznych) okresów obowiązywania stawki referencyjnej dla pożyczki ze zmienną stopą procentową z miesięcznym okresem obrachunkowym, za jaki należne odsetki od pożyczki są naliczane i spłacane (§ 4 ust. 2 umowy).

Marża banku była stała w umownym okresie spłaty pożyczki i zależała od wyniku dokonanej przez (...) SA oceny zdolności pożyczkobiorcy oraz stopnia ryzyka banku (§ 4 ust. 3 umowy).

Marża banku wynosiła 5,89 p.p. (§ 4 ust. 4 umowy).

O zmianie wysokości oprocentowania pożyczki i dacie wprowadzenia tej zmiany (...) S.A. powiadamia pisemnie pożyczkobiorcę. Zmiana wysokości oprocentowania pożyczki nie wymaga zawarcia aneksu do umowy. W każdym okresie obrachunkowym wchodzącym w skład umownego okresu spłaty pożyczki stopa procentowa jest stała (§ 4 ust.5).

Pożyczkobiorca oświadczył, że jest świadomy ponoszenia przez siebie ryzyka zmiany stopy procentowej w stosunku do jej wysokości z dnia zawarcia umowy oraz ryzyka istotnej zmiany lub zaprzestania publikacji wskaźnika referencyjnego i związanych z tym konsekwencji (§ 4 ust. 6 umowy).

Sposób postępowania w przypadku istotnej zmiany lub zaprzestania publikacji wskaźnika referencyjnego stanowił załącznik do umowy (§ 4 ust. 7 umowy).

Odsetki od wykorzystanej pożyczki obliczane miały być na bieżąco w okresach obrachunkowych i płatne w dniu zakończenia każdego okresu obrachunkowego, tj. 25-ego dnia, przy czym:

1)  pierwszy okres obrachunkowy jest liczony od dnia następującego po dniu pierwszej wypłaty pożyczki i kończy się w dniu zakończenia okresu obrachunkowego, z tym że okres ten nie może być krótszy niż miesiąc kalendarzowy,

2)  kolejne miesięczne okresy obrachunkowe są liczone od następnego dnia po zakończeniu poprzedniego okresu obrachunkowego.

3)  ostatni okres obrachunkowy kończy się w dniu całkowitej spłaty pożyczki. (§ 5 ust. 1 umowy)

Spłata odsetek następuje w formie obciążenia przez (...) S.A. rachunku bieżącego (...) (§ 5 ust. 2 umowy).

Za czynności związane z udzieleniem i obsługą pożyczki (...) S.A. pobiera prowizję i opłaty bankowe w wysokości określonej w „Taryfie prowizji i opłat bankowych w (...) SA dla małych i średnich przedsiębiorstw”, zwanej dalej taryfą (§ 6 ust. 1 umowy).

(...) S.A. pobierze najpóźniej w następnym dniu roboczym po dniu zawarcia umowy prowizję za udzielenie pożyczki w wysokości 2,00% kwoty udzielonej pożyczki, co stanowi 2.580,00 złotych (§ 7 ust. 1 umowy).

Pożyczkobiorca zobowiązany był do spłaty kapitału pożyczki w ratach rosnących, płatnych 25-go dnia każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z harmonogramem, który miał zostać dostarczony pożyczkobiorcy po pierwszym uruchomieniu pożyczki lub transzy, z zastrzeżeniem ust. 2 (§ 8 ust. 1 umowy).

Spłata kapitału pożyczki rozpoczyna się w terminie, o którym mowa w ust. 1, przy czym spłata będzie miała miejsce:

1)  w pierwszym miesiącu następującym po miesiącu, w którym dokonano wypłaty pożyczki albo pierwszej transzy – jeżeli upłynął co najmniej 1 miesiąc pomiędzy wypłatą pożyczki albo pierwszej transzy a dniem, o którym mowa w ust. 1,

2)  w drugim miesiącu następującym po miesiącu, w którym dokonano wypłaty pożyczki albo pierwszej transzy – jeżeli okres pomiędzy wypłatą pożyczki albo pierwszej transzy a dniem, o którym mowa w ust. 1, jest krótszy niż miesiąc (§ 8 ust. 2 umowy).

Niespłacenie w terminie pożyczki albo jej części spowoduje, że niespłacona kwota staje się zadłużeniem przeterminowanym i wymagalnym (§ 12 ust. 1 umowy).

W dniu następującym po upływie umownego terminu spłaty (...) S.A. potrąci bez osobnego wezwania zadłużenie przeterminowane z rachunku Pożyczkobiorcy: bieżącego (...) nr (...) prowadzonego w walucie polskie) oraz innych rachunków otwartych w (...) S.A. (§ 12 ust. 2 umowy). W przypadku braku środków pieniężnych na rachunku, o którym mowa w ust. 2, należność z tytułu przeterminowanego zadłużenia (...) S.A. potrąci bez osobnego wezwania ze środków zgromadzonych na tym rachunku z tytułu pierwszych wpływów na ten rachunek, niezależnie od dyspozycji Pożyczkobiorcy (§ 12 ust. 3 umowy). W razie niezaspokojenia swojego roszczenia w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3, (...) S.A. może obniżyć kwotę przyznanej pożyczki albo wypowiedzieć umowę (§ 12 ust. 4 umowy).

Termin wypowiedzenia umowy przez (...) S.A. wynosił 30 dni, a w przypadku zagrożenia upadłością Pożyczkobiorcy – 7 dni, liczone od dnia następującego po dniu doręczenia Pożyczkobiorcy wypowiedzenia umowy (§ 12 ust. 5 umowy).

Po wypowiedzeniu umowy Pożyczkobiorca zobowiązuje się spłacić:

1)  nieprzeterminowaną część pożyczki i naliczone bieżące odsetki od pożyczki, których umowny termin spłaty przypada w terminie wypowiedzenia,

2)  nieprzeterminowaną część pożyczki i naliczone bieżące odsetki od pożyczki, których umowny termin spłaty przypada po upływie terminu wypowiedzenia. (§ 14 ust. 1 umowy)

Niespłacona część pożyczki, o której mowa w ust. 1 pkt 1, staje się zadłużeniem przeterminowanym po upływie umownych terminów spłaty (§ 14 ust. 2 umowy). Niespłacona część pożyczki, o której mowo w ust. 1 pkt 2 staje się zadłużeniem przeterminowanym po upływie terminu wypowiedzenia (§ 14 ust. 3 umowy). Do zadłużenia przeterminowanego, o którym mowa w ust. 2 i 3 oraz do zadłużenia z tytułu niespłaconych odsetek, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, (...) SA stosuje postanowienia § 12 ust. 2 i 3 (§ 14 ust. 4 umowy).

Zadłużenie przeterminowane, o którym mowa w § 12 i § 14 ust. 2 oraz zadłużenie z tytułu niespłacanych odsetek, o których mowa w § 13 i § 14 ust. 1 pkt 1 staje się wymagalne w dniu następującym po upływie umownych terminów spłaty (§ 15 ust. 1 umowy). Zadłużenie przeterminowane, o którym mowa w § 14 ust. 3 oraz zadłużenie z tytułu niespłaconych odsetek, o których mowa w § 14 ust. 1 pkt 2 staje się wymagalne w dniu następującym po upływie terminu wypowiedzenia (§ 15 ust. 2 umowy).

W dniu następującym po upływie terminu, w którym zadłużenie stało się wymagalne, (...) S.A. ma prawo do podjęcia działań zmierzających do odzyskania należności (...) S.A. (§ 15 ust. 3 umowy).

W przypadku opóźnienia w spłacie pożyczki lub jej części, (...) S.A. pobiera odsetki od niespłaconej kwoty za okres od dnia następującego po dniu, w którym powinna nastąpić spłata do dnia dokonania spłaty, według zmiennej stopy procentowej przewidzianej dla kredytów przeterminowanych, przeterminowanej pożyczki hipotecznej dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredytów i pożyczki hipotecznej dla małych średnich przedsiębiorstw postawionych, po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, określonej w uchwale Zarządu (...) S.A. obowiązującej w okresach, za które oprocentowanie jest naliczone i podawane do wiadomości Klientów w (...) S.A. udostępnionym w lokalach oddziałów, niezależnie od innych form powiadomienia. Stopa oprocentowania należności przeterminowanych może ulegać zmianie w okresie obowiązywanie umowy w zależności od sytuacji gospodarczej i zmian na rynku pieniężnym, o zwłaszcza od zmian stopy rezerw obowiązkowych banków oraz zmian stóp procentowych NBP, ustalonych przez Radę Polityki Pieniężnej. (§ 16 ust. 1 umowy). W dniu zawarcia umowy stopa procentowa, o której mowa w ust. 1, wynosi 14.00 % w stosunku rocznym (§ 16 ust. 2 umowy).

O każdej zmianie wysokości stopy procentowej, o której mowa w ust. 1, w okresie obowiązywanie umowy, (...) S.A. powiadomi pisemnie Pożyczkobiorcę (§ 16 ust. 3 umowy).

Okoliczności bezsporne, a nadto dowód : umowa nr (...) pożyczki (...) wraz z załącznikami – k. 8-14 verte akt, wniosek kredytowy wraz z załącznikami – k. 72-83

Powód w dniu 19 grudnia 2019 roku przelał pozwanemu kwotę 129.000,00 złotych tytułem udzielonej pożyczki. Jednocześnie tego samego dnia powód pobrał od pozwanego kwotę 2.967,00 złotych tytułem prowizji (2.580 zł tytułem prowizji za udzielenie pożyczki oraz 387 zł tytułem prowizji za gwarancję (...)). Przedmiotowa kwota nie była objęta kredytowaniem.

Dowód : zestawienie operacji za okres 19 grudnia 2019 roku – k. 15 akt

Pozwany zaprzestał spłacania pożyczki od czerwca 2023 roku.

Dowód: historia operacji – k. 23-25 akt, 70-71

W piśmie z dnia 28 sierpnia 2023 roku powód poinformował pozwanego o istnieniu zadłużenia w spłacie pożyczki w łącznej kwocie 8.360,95 zł (w tym 6.790,66 zł tytułem kapitału, 1.417,83 zł tytułem odsetek, 152,46 zł tytułem odsetek od zaległego kapitału i odsetek skapitalizowanych) i wezwał go do zapłaty. Powód wskazał, iż w przypadku niedotrzymania przez pozwanego warunków umowy może ją wypowiedzieć i postawić wierzytelność w stan natychmiastowej wymagalności. Nadto poinformowano pozwanego, iż ma prawo złożyć wniosek o restrukturyzację pożyczki.

Powyższe zostało odebrane w dniu 6 września 2023 r.

Dowód : wezwanie do zapłaty z dnia 28 sierpnia 2023 roku – k. 17 akt, wydruk śledzenia przesyłki – k. 18

Pismem z dnia 23 października 2023 r. powód wypowiedział umowę pożyczki nr (...). Termin wypowiedzenia określono na 30 dni, liczony od dnia następującego po dniu doręczenia wypowiedzenia. Jednocześnie powód wezwał pozwanego do spłaty w okresie wypowiedzenia zadłużenia wynikającego z umowy. Wskazano, iż należności powoda na dzień pisma wynoszą 49.661,63 złotych, w tym należności przeterminowane 11.450,57 złotych, na które składają się następujące kwoty: 9.098,34 złotych tytułem kapitału, 1.854,29 złotych tytułem odsetek, 432,94 złotych tytułem odsetek od zaległego kapitału i odsetek skapitalizowanych, 65,00 złotych tytułem opłat i prowizji bankowych.

Pozwany odebrał powyższe pismo w dniu 31 października 2023 r.

Dowód : pismo z dnia 23 października 2020 r. wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 19-20 akt

W listopadzie 2023 roku doszło do częściowej spłaty zaległości.

Dowód : historia operacji – k. 23-25 akt

Pismem z dnia 2 stycznia 2024 roku, w związku z wypowiedzeniem umowy, powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 36.649,99 złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, na którą to kwotę składały się następujące należności:



z tytułu niespłaconego kapitału – 35.869,14 zł,



z tytułu odsetek zapadłych – 63,62 złotych,



z tytułu odsetek karnych – 717,23 zł.

Powód przedmiotowe pismo odebrał w dniu 8 stycznia 2024 roku.

Dowód : wezwanie do zapłaty z dnia 2 stycznia 2024 roku wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 21-22 akt

Powód określił zadłużenie pozwanego na dzień 31 maja 2024 roku na łączną kwotę 40.431,66 złotych, w tym:



z tytułu niespłaconego kapitału – 35.869,14 zł,



z tytułu odsetek i opłat/prowizji wymagalnych – 528,62 złotych,



z tytułu odsetek karnych – 4.033,90 złotych.

Dowód : potwierdzenie stanu zadłużenia – k. 27 akt, szczegółowe rozliczenie – k. 70-71 akt

Zgodnie z Uchwałą nr (...) Zarządu powoda z dnia 28 grudnia 2016 roku w sprawie oprocentowania środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych i kredytów udzielanych przez (...) S.A. Klientom rynku detalicznego wysokość stóp procentowych dla kredytów lub pożyczek przeterminowanych zadłużenia przeterminowanego na rachunkach (tzw. niedopuszczalnego salda debetowego), zadłużenia przeterminowanego w Koncie I. prywatnym i firmowym oraz niespłaconych w terminie dopuszczalnych sald debetowych na rachunkach bieżących – dla umów zawieranych od dnia 1 stycznia 2016 roku – ustala się wg formuły „dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych.”

Dowód : uchwała nr (...) Zarządu z dnia 28 grudnia 2016 roku w sprawie oprocentowania środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych i kredytów udzielanych przez (...) SA Klientom rynku detalicznego – k. 222-222 verte akt)

Zgodnie z Komunikatem nr 3 (...) S.A. z dnia 23 grudnia 2015 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 14,00.

Zgodnie z Komunikatem nr 1/2020 (...) S.A. z dnia 18 marca 2020 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 13,00.

Zgodnie z Komunikatem nr 2/2020 (...) S.A. z dnia 8 kwietnia 2020 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 12,00.

Zgodnie z Komunikatem nr 3/2020 (...) S.A. z dnia 28 maja 2020 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 11,2000.

Zgodnie z Komunikatem nr 1/2021 (...) S.A. z dnia 7 października 2021 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 12,00.

Zgodnie z Komunikatem nr 2/2021 (...) S.A. z dnia 4 listopada 2021 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 13,5000.

Zgodnie z Komunikatem nr 3/2021 (...) S.A. z dnia 9 grudnia 2021 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 14,5000.

Zgodnie z Komunikatem nr 1/2022 (...) S.A. z dnia 5 stycznia 2022 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 15,5000.

Zgodnie z Komunikatem nr 2/2022 (...) S.A. z dnia 9 lutego 2022 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 16,5000.

Zgodnie z Komunikatem nr 3/2022 (...) S.A. z dnia 9 marca 2022 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 18,0000.

Zgodnie z Komunikatem nr 5/2022 (...) S.A. z dnia 7 kwietnia 2022 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 20,0000.

Zgodnie z Komunikatem nr 6/2022 (...) S.A. z dnia 6 maja 2022 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 21,50.

Zgodnie z Komunikatem nr 8/2022 (...) S.A. z dnia 9 czerwca 2022 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 23,0000.

Zgodnie z Komunikatem nr 9/2022 (...) S.A. z dnia 8 lipca 2022 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 24,0000.

Zgodnie z Komunikatem nr 11/2022 (...) S.A. z dnia 8 września 2022 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 24,50.

Zgodnie z Komunikatem nr 1/2023 (...) S.A. z dnia 7 września 2023 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 23,0000.

Zgodnie z Komunikatem nr 1/2023 (...) S.A. z dnia 7 września 2023 roku Kredyty przeterminowane z wyłączeniem kredytów o charakterze odnawialnym na cele gospodarcze, przeterminowane pożyczki (...), przeterminowane pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, przeterminowane pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredyty i pożyczki hipoteczne dla klientów indywidualnych, pożyczki hipoteczne dla małych i średnich przedsiębiorstw, postawione po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności na cele gospodarcze i mieszkaniowe, dla umów zawartych od dnia 1 stycznia 2016 roku – stopa procentowa w stosunku rocznym wynosi 22,50.

Dowód: Komunikat nr 3 (...) SA z dnia 23 grudnia 2015 roku – 86-87 akt, Komunikat nr 1/2020 (...) SA z dnia 18 marca 2020 roku – 88-88 verte akt, Komunikat nr 2/2020 (...) SA z dnia 8 kwietnia 2020 roku – 89-89 verte akt, Komunikat nr 3/2020 (...) SA z dnia 28 maja 2020 roku – 90-90 verte akt, Komunikat nr 1/2021 (...) SA z dnia 7 października 2021 roku – 91-91 verte akt, Komunikat nr 2/2021 (...) SA z dnia 4 listopada 2021 roku – 92-92 verte akt, Komunikat nr 3/2021 (...) SA z dnia 9 grudnia 2021 roku – 93-93 verte akt, Komunikat nr 1/2022 (...) SA z dnia 5 stycznia 2022 roku – 94-94 verte akt, Komunikat nr 2/2022 (...) SA z dnia 9 lutego 2022 roku – 95-95 verte akt, Komunikat nr 3/2022 (...) SA z dnia 9 marca 2022 roku – 95a-95a verte akt, Komunikat nr 5/2022 (...) SA z dnia 9 marca 2022 roku – 96-96 verte akt, Komunikat nr 6/2022 (...) SA z dnia 6 maja 2022 roku – 97-97 verte akt, Komunikat nr 8/2022 (...) SA z dnia 9 czerwca 2022 roku – 98-98 verte akt, Komunikat nr 9/2022 (...) SA z dnia 8 lipca 2022 roku – 99-99 verte akt, Komunikat nr 11/2022 (...) SA z dnia 8 września 2022 roku – 100-100 verte akt, Komunikat nr 1/2023 (...) SA z dnia 7 września 2023 roku – 101-101 verte akt, , Komunikat nr 2/2023 (...) SA z dnia 5 października 2023 roku – 102-102 verte akt

Komisja Nadzoru Finansowego zezwoliła na prowadzenie przez (...) S.A. działalności jako administrator wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w tym kluczowych wskaźników referencyjnych. Powyższe oznaczało uznanie procesu wyznaczania wskaźnika referencyjnego WIBOR za zgody z wymaganiami nałożonymi na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej.

Dowód: rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) (...) z dnia 22 marca 2019 roku wraz z załącznikiem – k. 103-104 akt, wykorzystanie wskaźników referencyjnych w świetle BMR i konstruowanie planów awaryjnych – cz. 1, prezentacja KNF CEDUR – k. 105-112 akt, komunikat „Stosowanie oraz opracowywanie wskaźników referencyjnych po 1 stycznia 2020 roku” – k. 113-113 verte akt, Dziennik Urzędowy Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 17 grudnia 2020 roku – k. 114-114 verte akt.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej wymienione dowody z dokumentów prywatnych przedłożonych przez strony, których prawdziwość, autentyczność i moc dowodowa nie budziły jego wątpliwości.

Godzi się zauważyć w tym miejscu, iż podstawowym zadaniem sądu orzekającego, wyrażającym istotę sądzenia jest rozstrzyganie kwestii spornych w warunkach niezawisłości, na podstawie własnego przekonania sędziego przy uwzględnieniu całokształtu zebranego materiału (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 1996 roku, II CRN 173/95, publ. Lex nr 1635264). Skuteczne przedstawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (tak: orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 1999 r., II UKN 76/99, publ. OSNAPiUS 2000, Nr 19, poz. 732; z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/2000, publ. OSNC 2000, Nr 10, poz. 189; z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99, publ. Lex nr 53136; z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, publ. Lex nr 56096). Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych, i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2003 r., II CK 75/02). Na sądzie orzekającym ciąży obowiązek dokonania oceny wszechstronnej, w czym mieści się wymaganie rozważenia wszystkich dowodów mających znaczenie dla przedmiotu sprawy oraz kierowania się w ocenie regułami logiki i doświadczenia życiowego nakazującego uwzględniać wzajemne związki między poszczególnymi faktami (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2005 r., II CK 385/04).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo w niniejszej sprawie zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.

Strona powodowa dochodziła pozwem zapłaty na jej rzecz kwoty 39.966,66 zł, na którą składały się: niespłacony kapitał w wysokości 35.869,14 zł, niespłacone odsetki umowne naliczone od kwoty kapitału od dnia następującego po wypowiedzeniu umowy do dnia 30 maja 2024 r. w kwocie 4.033,90 zł oraz kwota 63,62 zł tytułem niespłaconych odsetek umownych z okresu obsługi kredytu. Wierzytelność dochodzona pozwem wynikać miała z umowy zawartej przez strony w dniu 18 grudnia 2019 r. Zarzuty strony pozwanej dotyczyły wielu kwestii, jednakże możliwym było ich podsumowanie poprzez wskazanie, iż kwestionowana była sama istota zawartego pomiędzy stronami zobowiązania, w szczególności powoływano się na szereg nieważności, które miały w tym zakresie występować. Przedmiotowe w dużej części miały wynikać z tego, iż według strony pozwanej w ramach przedmiotowej umowy nie powinien być on traktowany jako przedsiębiorca.

Sąd zważył, że do stosunku prawnego, na gruncie którego powstał rozpoznawany w niniejszej sprawie spór, wbrew nazewnictwu stosowanego przez strony, zastosowanie miały przepisy dotyczące umowy kredytu. Wszak nie ulegało wątpliwości, iż oddano do dyspozycji pozwanego określoną kwotę pieniężną przeznaczonej na ustalony w umowie cel. Zgodnie zaś z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.,dalej „Pr. Bankowe”), przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Wykorzystanie kredytu oznacza oddanie do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych na określony w umowie cel. Oddanie do dyspozycji środków pieniężnych ma zapewnić kredytobiorcy ich wykorzystanie w sposób odpowiadający jego interesom określonym w umowie kredytowej. Należy podkreślić, że roszczenie kredytodawcy (banku) o zwrot kredytu powstaje dopiero po wykorzystaniu odpowiedniej sumy kredytowej przez kredytobiorcę. Wykorzystanie takie oznacza bowiem wykonanie umowy kredytowej przez bank w postaci oddania kredytobiorcy odpowiedniej sumy kredytowej do dyspozycji kredytobiorcy.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 i 2 Pr. bankowego w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w przypadku utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu, o ile ustawa z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne nie stanowi inaczej. Termin wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, o ile strony nie określą w umowie dłuższego terminu, wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy – 7 dni.

W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że powód zawarł ze stroną pozwaną w dniu 18 grudnia 2019 r. umowę kredytu w kwocie 129.000,00 złotych. Zgodnie z brzmieniem rzeczonej umowy, pożyczka miała zostać przeznaczona na finansowanie bieżącej działalności, z wyłączeniem spłaty zadłużenia z tytułu kredytów/pożyczek udzielonych przez (...) S.A. albo inny bank. Nie ulegało przy tym wątpliwości, iż J. M. otrzymał kwotę pożyczki w umówionej wysokości – powyższe miało miejsce już w dniu następującym po zawarciu kontraktu (k. 15). Jasnym również było to, że pozwany został zobowiązany do spłaty całości wynikającego z umowy zadłużenia w terminie do dnia 17 grudnia 2024 roku. Niezaprzeczonym przez J. M. było przy tym to, iż w połowie 2023 r. zaprzestał spłacać zobowiązanie pomimo skierowanego w jego stronę wezwania do zapłaty. W tym miejscu należało przypomnieć, iż zgodnie z art. 75c ust. 1 i 2 Pr. bankowe jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu tym bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużeni

W dalszej kolejności należało wskazać, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie nie ulegało wątpliwości, iż powód dopełnił zobowiązania wskazanego wyżej – pismem z dnia 28 sierpnia 2023 r. (k. 17) nie tylko wezwał pozwanego do zapłaty zaległych należności (jednoznacznie określając ich wysokość), wyznaczył mu na to 14-dniowy termin, jak również poinformował o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację pożyczki. Prócz powyższego w rzeczonym piśmie znalazło się wskazanie, iż w przypadku brak zapłaty możliwym jest skierowanie do pożyczkobiorcy oświadczenia o wypowiedzeniu umowy i postawieniu wierzytelności w stan natychmiastowej wykonalności.

Wobec powyższego, abstrahując od innych aspektów niniejszej sprawy związanych z oceną ważności czy też skuteczności umowy jako całości czy też poszczególnych jej zapisów, z uwagi na bezsporny brak reakcji na zobowiązanie z 28 sierpnia 2023 r. zaktualizowały się przesłanki uprawniające pożyczkodawcę do wypowiedzenia umowy i w konsekwencji postawienia zobowiązania wynikającego z umowy z dnia 18 grudnia 2019 roku w stan natychmiastowej wymagalności, a następnie żądania zapłaty niespłaconej części zadłużenia. W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy złożenie przez powoda oświadczenia o wypowiedzeniu umowy pismem z dnia 23 października 2023 r. (k. 19) było pod względem formalnym w pełni uzasadnione. Nie ulegało bowiem wątpliwości, iż pozwany, pomimo wezwania do uiszczenia zaległych rat, uchybił powyższemu obowiązkowi. Tym samym powód był uprawniony wypowiedzieć umowę z racji niewykonania przez kredytobiorcę zobowiązań wobec banku w związku z zaleganiem z ratami kredytu i pomimo wezwania do zapłaty – braku spłaty zaległości w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Bank jednocześnie, zgodnie z umową, wypowiedział ją z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia.

Pomimo formalnej prawidłowości rzeczonych czynności, przed ewentualnym ustaleniem zasadności zgłoszonego w pozwie roszczenia, należało jednakże przeprowadzić analizę podniesionych przez pozwanego zarzutów. W ocenie Sądu, pomimo, iż odnosiły się one do szeregu zagadnień o różnym poziomie doniosłości, żadne z nich nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należało, iż całkowicie bezpodstawne były twierdzenia pozwanego co do konsumenckiego charakteru umowy łączącej strony czy też konieczności uznawania go w ramach rzeczonego kontraktu za takowy podmiot. Po pierwsze należało wskazać, iż już sama treść analizowanej umowy przeczyła powyższym twierdzeniom pozwanego. Przede wszystkim w ramach części wstępnej, przeznaczonej na oznaczenie stron kontraktu, J. M. został wymieniony nie tylko z imienia i nazwiska, ale również poprzez wskazanie firmy pod jaką prowadzi działalność gospodarczą, w tym podanie jej siedziby, numeru NIP oraz REGON. Nadto, o tym, że została ona zawarta została w ramach prowadzonej przez pozwanego działalności gospodarczej, świadczył zapis § 1 ust. 2 umowy wskazujący, iż pożyczka zostanie przeznaczona na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej. Jednocześnie brak było jakiegokolwiek materiału dowodowego, który mógłby prowadzić do odmiennych wniosków, a więc mieszanego przeznaczenia uzyskanych środków. W świetle powyższego za całkowicie sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym należało więc uznać twierdzenia, iż umowa miała tylko częściowy związek z prowadzona przez pozwanego działalnością, w szczególności, że w przeważającym stopniu nie była przeznaczone na jej finansowanie.

W tym kontekście podkreślić należało, iż o statusie konsumenta na tle art. 22 ¹k.c. rozstrzyga kilka elementów, z których kluczowym – w okolicznościach sprawy – był niezwiązany z działalnością gospodarczą lub zawodową charakter czynności prawnej dokonywanej z przedsiębiorcą. Kryterium to oznacza, że status konsumenta nie podlega ocenie in abstracto, lecz w relacji do konkretnej czynności prawnej. Wprawdzie okoliczność, że osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową nie pozbawia jej per se atrybutu konsumenta; osoba taka może bowiem korzystać ze statusu konsumenta, jeżeli dokonywana przez nią czynność nie jest bezpośrednio związana z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. W zbliżony sposób kryterium to ujmuje art. 2 lit. b dyrektywy 93/13, według którego konsumentem jest każda osoba fizyczna, która zawierając umowę działa w celach niezwiązanych z handlem, przedsiębiorstwem lub zawodem.

Zgodzić się oczywiście należało z twierdzeniem pozwanego, powołującego się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż w art. 22 ¹ przesłankę bezpośredniego związku czynności prawnej dokonywanej przez osobę fizyczną z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą lub zawodową należy badać przy uwzględnieniu typu i rodzaju dokonywanej czynności prawnej, jej przedmiotu, a także okoliczności towarzyszących jej zawarciu. Oznacza to, że podejmowana czynność ma zmierzać do zaspokajania potrzeb własnych i "prywatnych" podmiotu i jego rodziny, jest nastawiona na zapewnienie funkcjonowania gospodarstwa domowego. (wyrok z dnia 13 czerwca 2012 roku o sygn. akt II CSK 515/11, LEX nr 1231312)

W okolicznościach niniejszej sprawy, co wskazano już wyżej, z przedmiotową sytuacją nie mieliśmy do czynienia. Jak już podniesiono uprzednio, wprost z umowy pożyczki łączącej strony wynikała okoliczność, iż zawarta ona została bezpośrednio w związku z prowadzoną przesz pozwanego działalnością gospodarczą. Przedmiotowy wniosek potwierdzała również dokumentacja, która została przez J. M. przedłożona na etapie poprzedzającym zawarcie umowy. Brak przy tym było jakichkolwiek innych dowodów, które pozwalałyby na przyjęcie odmiennej tezy. Tym samym całkowicie chybione było powoływanie się przez pozwanego na wyrok SN z dnia 27 maja 2022 roku o sygn. akt II CSKP 314/22, w którym jasno wskazano, iż osoba fizyczna zawierająca umowę kredytu, którego przeważający cel jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie jest konsumentem w rozumieniu art. 22 ¹ k.c.

Abstrahując od powyższego, pozwany błędnie powoływał się również na art. 385 ⁵ § 1 k.c. wskazując, iż umowa pożyczki nie posiada dla niego charakteru zawodowego. Przed szczegółowym uzasadnieniem rzeczonej kwestii należało jednakże jasno wskazać, iż w/w przepis nie prowadzi do uznania, iż strona umowy staje się konsumentem, lecz umożliwia stosowanie do przedsiębiorcy przepisów odnoszących się do konsumenta, a odnoszących się do tzw. klauzul abuzywnych. Przedmiotowa, wydaje się subtelna różnica, ma istotne znaczenie dla jakiejkolwiek dalszej analizy.

Zgodnie z art. 385 ¹ § 1 k.c. przepisy dotyczące konsumenta, zawarte w art. 385 ¹ -385 ³, stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Co jednak istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, przedmiotowy przepis dodany został do kodeksu cywilnego ustawą z dnia 31 lipca 2019 roku i zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2021 roku. Jednocześnie zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy wprowadzającej rzeczona regulację (ustawa z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz. U. poz. 1495 ze zm.) – przepisów art. 385 ⁵, art. 556 ⁴, art. 556 ^s i art. 576 ⁵ ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się do umów zawartych przed dniem 1 stycznia 2021 r. oraz do umów zawieranych przez przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, w oparciu o które przedsiębiorcy otrzymują wsparcie pochodzące ze środków publicznych w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm.), środków Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego lub innych środków o podobnym charakterze.

Nie ulegało wątpliwości, iż analizowana umowa zawarta została w dniu 18 grudnia 2019 roku, a więc przed wejściem w życie przepisu art. 385 ⁵ k.c. Mając na uwadze regulacje przejściowe nie ulegało więc żadnej wątpliwości, iż analizowana regulacja nie mogła znaleźć zastosowania do rzeczonego kontraktu.

W kolejnym zarzucie zawartym w odpowiedzi na pozew pozwany wskazywał na przedawnienie roszczenia. Powyższy, jak słusznie zauważyła strona powodowa, w żaden sposób nie został uargumentowany, w szczególności nie wskazano kiedy rzeczony termin miałby upłynąć, w stosunku do jakiej części roszczenia, w tym jaki okres winien w sprawie mieć zastosowanie. Niemniej jednak, z uwagi na sam fakt podniesienia przedmiotowego zarzutu, niezbędnym było przeprowadzenie jego analizy.

W tym zakresie w pierwszej kolejności należało wskazać, iż zgodnie z normą art. 117 § 1 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia (art. 117 § 2 k.c.). Przedawnienie jest zatem szczególną instytucją prawa cywilnego. Umożliwia ono skuteczne uchylenie się w procesie przez stronę pozwaną od spełnienia świadczenia. Po upływie wskazanych przepisami prawa terminów przedawnienia (terminów, kiedy roszczenie majątkowe przedawnia się) następuje bowiem przekształcenie się zobowiązania pełnego w zobowiązanie niepełne, naturalne, czyli takie, którego zobowiązany spełnić nie musi, jeżeli podniesie oczywiście zarzut przedawnienia. Stosownie do treści art. 118 k.c. – jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat sześć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.

Tym samym w celu ustalenia zasadności powyższego, należało określić jakiego rodzaju zobowiązanie łączyło strony i w konsekwencji jakim podlegało regułom związanych z przedawnieniem.

Analiza treści pozwu oraz dokumentów do niego dołączonych wskazywała, iż powód dochodził w ramach niniejszego procesu, w zakresie roszczenia o zwrot niezwróconego kapitału, zarówno rat, które stały się wymagalne przed wypowiedzeniem umowy jak również pozostałego kapitału, który stał się wymagalny w chwili złożenia w/w oświadczenia. Nie ulegało jednocześnie wątpliwości, iż z uwagi na okresowy charakter świadczeń (w części obejmującej raty) oraz fakt, iż w przypadku strony powodowej wynikało ono z prowadzonej działalności gospodarczej, zastosowanie w sprawie miał trzyletni termin przedawnienia. Istotę problemu w tym zakresie stanowiła jednakże kwestia wymagalności takowego roszczenia (płatnego w ratach), w szczególności w zakresie wymagalności poszczególnych świadczeń i wpływu wypowiedzenia umowy przez kredytodawcę na bieg ich przedawnienia.

Powyższa problematyka, sporna dotychczas w doktrynie i orzecznictwie, została ostatecznie rozstrzygnięta poprzez Uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r. (III CZP 52/22, OSNC 2024, nr 3, poz. 24) gdzie wskazano, iż wypowiedzenie umowy kredytu nie wpływa na bieg terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę rat kredytu, które stały się wymagalne przed wypowiedzeniem umowy. Konsekwencją powyższego jest konieczność odrębnego liczenia biegu terminu przedawnienia dla roszczeń obejmujących niespłacone, a wymagalne przed wypowiedzeniem, raty kredytu oraz tej części zobowiązania kredytobiorcy, która zaktualizowała się dopiero w wyniku złożenia analizowanego oświadczenie. Samo zaś wypowiedzenie nie ma żadnego wpływu na bieg przedawnienia tych ze świadczeń, które przed jego złożeniem stały się wymagalne.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, mając na uwadze fakt, iż powództwo zostało złożone przez stronę powodową w ramach elektronicznego postępowania upominawczego w dniu 26 stycznia 2024 r., w świetle art. 118 k.c. w ocenie Sądu za przedawnione uznać należało wszystkie te raty, które stały się wymagalne w 2020 r. Mając jednakże na uwadze przedłożone przez stronę powodową wyliczenia wskazać należało, iż takowe nie były objęte pozwem. W tym okresie (do końca 2020 r.) pozwany z pewnością regularnie spłacał pożyczkę i tym samym nie powstały żadne niezapłacone należności. Te zaś pojawiły się dopiero w 2023 r. – czy to w postaci niespłaconych rat czy kapitału, który stał się wymagalny w wyniku oświadczenia o wypowiedzeniu umowy. Tym samym W ocenie Sądu wartość wskazana w pozwie – niespłacony kapitał oraz odsetki umowne – nie była przedawnione.

W dalszej kolejności należało wskazać, iż w ocenie Sądu brak było podstaw by podzielić zarzuty pozwanego odnoszące się do nieważność umowy łączącej strony czy też poszczególnych jej zapisów

Analizując powyższe w pierwszej kolejności wskazania wymagało, iż nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy (art. 58 § 1 k.c.). Nieważna jest również czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.). Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana (art. 58 § 3 k.c.). Czynność prawna jest sprzeczna z ustawą, gdy jej treść jest formalnie i materialnie niezgodna z bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa. Nieważność czynności prawnej może wynikać nie tylko z wyraźnej dyspozycji przepisu, ale także z natury zobowiązania.

O sprzeczności czynności prawnej z ustawą można mówić, gdy jej treść jest formalnie i materialnie niezgodna z bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt I PK 545/03, Legalis nr 65531). W takim przypadku czynność prawna jest nieważna od początku ( ab initio) i z mocy prawa ( ipso iure) – bez konieczności powoływania się na ten fakt, a orzeczenie sądu stwierdzające nieważność czynności prawnej ma charakter deklaratywny. Ponadto, nieważna czynność prawna nie wywołuje żadnych skutków prawnych, które miały się z nią wiązać. Jednakże, jak słusznie wskazuje się w doktrynie, zachowanie osób dokonujących nieważnej czynności prawnej może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą, czy też prowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia (P. Sobolewski w: red. K. Osajda, Kodeks cywilny. Komentarz, Legalis).

Zgodnie z art. 69 ust. 1 Pr. bankowe, w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy pomiędzy stronami, przez umowę kredytu bankowego bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W myśl art. 69 ust. 2 Prawa bankowego, umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: 1) strony umowy, 2) kwotę i walutę kredytu, 3) cel, na który kredyt został udzielony, 4) zasady i termin spłaty kredytu, 5) wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany, 6) sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, 7) zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, 8) terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, 9) wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje, 10) warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy.

W ocenie Sądu podpisana przez strony umowa kredytu spełniała wszystkie ustawowe wymogi wynikające z treści art. 69 ust. 1 i 2 ustawy Prawo bankowe, w szczególności spełniała wymogi z art. 69 ust. 2 pkt 2 i 4 Prawa bankowego. Strony określiły w umowie kredytu kwotę kredytu, walutę kredytu, jego przeznaczenie, okres kredytowania, terminy i zasady jego zwrotu przez powoda, a także oprocentowanie kredytu i opłaty oraz prowizje związane z jego udzieleniem. Nie sposób również wywodzić, aby będąca przedmiotem sporu umowa kredytu była niezgodna z zasadami współżycia społecznego. W toku postępowania nie ujawniono okoliczności, które wskazywałyby, że zaproponowanie przez bank zawarcia spornej umowy godzić by miało w sferę zasad współżycia społecznego i przez to skutkować miało nieważnością umowy z uwagi na art. 58 § 2 k.c. W świetle okoliczności sprawy, tj. pozyskania przez stronę pozwaną kredytu w celu zaspokojenia jego potrzeb, Sąd nie doszukał się okoliczności wskazujących na to, że powodowy bank wykorzystał swoją pozycję w celu związania strony pozwanej długoletnim zobowiązaniem mającym przynosić tylko niemu korzyści..

W okolicznościach niniejszej sprawy pozwany, w sposób mniej lub bardziej świadomy, swoją argumentację w zakresie nieważności umowy starał się wywodzić z podstaw identycznych jak w przypadku spraw dotyczących kredytów walutowych, w szczególności dotyczących franków szwajcarskich, a odnoszących się do kwestii klauzuli zmiennego oprocentowania. W tym zakresie w ocenie Sądu w pierwszej kolejności, mając na uwadze art. 353 ¹ k.c., należało wskazać, że powód został

poinformowany o ryzyku zmienności w sposób zrozumiały nie tylko pod względem gramatycznym, ale również ekonomicznym. W ramach zawartej umowy pozwany złożył pisemne oświadczenia, że jest świadomy, iż oprocentowanie kredytu jest zmienne i w okresie obowiązywania umowy może ulec podwyższeniu w związku ze wzrostem stopy referencyjnej WIBOR, co spowoduje podwyższenie kwoty spłacanej przez niego raty (§ 4 ust. 6). Jednocześnie jako załącznik do analizowanego kontraktu zostało dołączona (i podpisane przez pożyczkobiorcę) oświadczenie w przedmiocie postępowania w przypadku istotnej zmiany lub zaprzestania publikacji wskaźnika referencyjnego (k. 13-14). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu strona pozwana, w oparciu o informacje przekazane przez Bank, była w stanie zrozumieć metodę obliczania stopy procentowej i oszacować w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań. Procedura informowania o ryzyku zmiennego oprocentowania odbywała się w sposób standardowo przyjęty i była dostateczna, mając w szczególności na uwadze fakt, iż umowa była zawierana pomiędzy przedsiębiorcami. Sąd nie ma podstaw aby przypisać bankowi działanie w złej wierze, podobnie jak nie ma podstaw do przyjęcia, że kierowane do pozwanego informacje w zakresie ryzyka zmiennego oprocentowania były dla niego niejasne i niezrozumiałe, nie tylko pod względem gramatycznym, ale i ekonomicznym. Okoliczności sprawy wskazują, iż w dacie zawarcia umowy pożyczkobiorca miał świadomość, że wskaźnik referencyjny WIBOR 3M może wzrosnąć lub mieć tendencję spadkową w związku ze zjawiskiem inflacji środka płatniczego, a w następstwie tego, że rata jego kredytu może wzrosnąć lub odpowiednio zmniejszyć się, ta świadomość obejmowała także skalę wzrostu inflacji i raty kredytowej.

W dalszej kolejności należało odnieść się do zarzutu pozwanego podważającego zasadność zastosowania w analizowanej umowie do ustalenia wysokości oprocentowania wskaźnika WIBOR 3M. Podniesiono, iż umożliwiało to kreowanie oprocentowania kredytu w sposób dowolny, pozostawało w sprzeczności z dobrymi obyczajami kupieckimi i było krzywdzącego. W tym kontekście należało w pierwszej kolejności wskazać, iż w art. 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniającego dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 171, str. 1 ze zm.) wskazano, iż wskaźnikiem referencyjnym jest dowolny indeks stanowiący odniesienie do określenia kwoty przypadającej do zapłaty z tytułu instrumentu finansowego lub umowy finansowej lub do określenia wartości instrumentu finansowego bądź indeks stosowany do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego w celu śledzenia stopy zwrotu takiego indeksu lub określenia alokacji aktywów z portfela, lub obliczania opłat za wyniki. W ocenie Sądu parametry takiego wskaźnika spełnia właśnie wskaźnik WIBOR 3M. Co więcej został on wskazany wprost jako kluczowy wskaźnik referencyjny w załączniku do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/1368 z dnia 11 sierpnia 2016 r. ustanawiającego wykaz kluczowych wskaźników referencyjnych stosowanych na rynkach finansowych (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 217, str. 1 ze zm.).

Pozwany, w ramach złożonych pism, de facto próbował wskazywać, iż analizowany wskaźnik nie ma rynkowego charakteru, nie jest oparty na transakcjach rzeczywistych i że jest arbitralnie ustalany przez banki, w tym powoda. W tym kontekście należało podać, iż WIBOR to wskaźnik oprocentowania pożyczek na krajowym rynku międzybankowym, a więc faktycznie odnoszącym się do czynności mających miejsce wyłącznie pomiędzy tymi podmiotami. Można powiedzieć, że banki biorąc pod uwagę to po jakiej stopie są w stanie pożyczać pieniądze pomiędzy sobą, ustalają oprocentowanie kredytów dla klientów. Można więc teoretycznie przyjąć, iż WIBOR nie jest oparty na rzeczywistych transakcjach pomiędzy bankami, ale na przybliżeniach, które wynikają z modeli matematycznych. Te modele nie mają jednak abstrakcyjnego charakteru. O ile faktycznie nie uwzględnia on tego co dzieje się w danym momencie na rynku, o tyle przewiduje co wydarzy się na rynku w ciągu najbliższych trzech miesięcy uwzględniając zachodzące procesy ekonomiczne. WIBOR 3M odpowiada na pytanie jak jest możliwa cena po jakiej jeden bank mógłby zaoferować drugiemu bankowi założenie depozytu na określony termin 3 miesięcy.

Co jednak najistotniejsze, to, że bank będący stroną umowy może mieć potencjalny wpływ na wysokość rzeczonego wskaźnika, bowiem uczestniczy w procesie jego ustalania, nie może być utożsamiane z kształtowaniem przez bank w sposób samodzielny jego wartości. Jest to zasadnicza różnica pomiędzy charakterem zarzutów wysuwanych w tym zakresie przeciwko klauzulom WIBOR-owym a specyfiką tzw. klauzul kursów tabelarycznych w przypadku sporów dotyczących umów frankowych (tak D. Rogoziński, Rozdział 3 WIBOR jako istota mechanizmu zmiany stopy procentowej [w:] Klauzula oparta na WIBOR a unieważnienie umowy kredytu, Warszawa 2023). Kluczowe jest w tym przypadku bowiem to, że wartość wskaźnika referencyjnego WIBOR ustalana jest przez podmiot zewnętrzny – administratora wskaźnika. Bank więc ani nie determinuje ostatecznej wysokości wskaźnika, ani nie określa kryteriów, na podstawie których dochodzi do wyliczenia jego wartości (co stanowi podstawowy zarzut w przypadku klauzul kursów tabelarycznych).

W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, iż WIBOR jest wskaźnikiem arbitralnie ustalanym przez banki, bez związku z realiami ekonomicznymi na rynku.

Jednocześnie pozwany nie wykazał i nie udowodnił, aby doszło do manipulacji wskaźnikiem WIBOR, w szczególności aby miało to miejsce na skutek zachowania się powodowego banku. Jak zaś wskazano już wyżej, iż wysokość wskaźnika WIBOR ustalana jest na podstawie danych przekazywanych nie tylko przez powoda, ale również inne podmioty tego typu. Z rzeczonego mechanizmu (ustalania sposobu kształtowania zmiennego oprocentowania), co jest rzeczą powszechnie zananą, korzysta zdecydowana większość banków czy instytucji finansowych, a nie tylko powód.

Wobec powyższego w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności umowy z uwagi na naruszenie art. 58 k.c. lub art. 353 ¹ k.c. w związku z klauzulą zmiennego oprocentowania.

W dalszych zarzutach strona pozwana podniosła abuzywność kosztów pozaodsetkowych – art. 385 ⁵ § 1 k.c. w zw. z art. 385 ¹ § 1 – 3 k.p.c. z powołaniem się na dyrektywę Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Abstrahując od przywołanej na początku rozważań kwestii dotyczącej braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie w/w przepisów (z uwagi na charakter umowy, status pozwanego jak również przepisy przejściowe), należało zauważyć, iż powyższy, prócz wyszczególnienia oraz przywołania kluczowego z punktu widzenia konsumentów wyroku wydanego przez Trybunał Sprawiedliwości, nie został de facto w żaden sposób odniesiony do okoliczności niniejszej sprawy. W szczególności pozwany, prócz poczynienia szerokiego, teoretycznego wywodu na temat zasad stosowania w/w dyrektywy, rzeczonej kwestii w żaden sposób nie tylko nie odniósł do treści umowy zawartej pomiędzy stronami, ale przede wszystkim żądania będącego przedmiotem pozwu. Warto zaś wskazać, iż to nie zawierało w sobie należności o przedmiotowym charakterze, albowiem dotyczyło wyłącznie niespłaconego kapitału i skapitalizowanych odsetek. W związku z tym przedmiotowy zarzut należało uznać nie tyle za nieuzasadniony co raczej całkowicie chybiony.

Ostatnią kwestią wymagającą rozważenia było zagadnienie nieważności postanowień odnoszących się do kosztów pozaodsetkowych w świetle art. 58 k.c. W tym zakresie pozwany skupił się, bez jednakże jakiegokolwiek bezpośredniego odniesienia się do zapisów analizowanej umowy, na zagadnieniu prowizji, jako postanowienia zmierzającego do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. W ocenie Sądu brak było jednakże podstaw do podzielenia rzeczonego zarzutu. Nie ulegało wątpliwości, iż w okolicznościach niniejszej sprawy powód, w związku z udzieleniem pożyczki naliczył od pożyczkobiorcy prowizję w wysokości 2.580 zł. Nadto pozwany został również obciążony kwotą 387 zł z tytułu prowizji za udzielenie gwarancji spłaty pożyczki przez Bank (...). W przypadku pierwszego ze wskazanych wyżej świadczeń stanowiło ono 2% kwoty udzielonej pożyczki. W ocenie Sądu nie sposób uznać, iż stanowiło ono obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. Było to bowiem świadczenie wyważone co do wysokości, odpowiednie do zakresu świadczeń i obowiązków pożyczkodawcy i pozostawało w odpowiedniej proporcji do kwoty udzielonej pożyczki. W tym kontekście należało wskazać, iż praktyka obciążania pozaosetkowymi kosztami kredytu w postaci prowizji jest powszechna na rynku bankowych pożyczek krótkoterminowych. Prowizja taka wynika, w szczególności, z konieczności poniesienia przez przedsiębiorcę kosztów obsługi i zarządzania taką pożyczką, w tym kosztów przygotowania umowy, zbadania zdolności kredytowej klienta, poniesienia kosztów ryzyka, jak i niekiedy z kosztami pośrednictwa kredytowego. Mając to na uwadze nie sposób zatem zasadnie twierdzić, aby w przypadku umowy o całkowitej kwocie wynoszącej 129.000 zł, udzielonej na okres ponad 5 lat, prowizja w kwocie 2.580 zł, świadczyła o znaczącej nierównowadze wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla pożyczkobiorcy czy też by rażąco naruszała jego interesy, skoro rodzaj świadczonej usługi pociąga dla przedsiębiorcy świadczącego tę usługę konieczność poniesienia kosztów w całym okresie kredytowania odpowiadających, co najmniej, wysokości pobranej prowizji.

Podsumowując należało wskazać, iż wbrew zarzutom podniesionym przez pozwanego brak było podstaw do przyjęcia wadliwości zawartej pomiędzy stronami umowy, w szczególności w takim stopniu by uzasadnionym było stwierdzenie jej nieważności. W szczególności całkowicie błędnym było opieranie większości swojej argumentacji o kwestie związane z ochroną konsumentów, które to regulacje, co zostało dokładnie omówione, nie mogły znaleźć zastosowania w sprawie.

Odnosząc się natomiast do poszczególnych wartości dochodzonych przez powoda należało wskazać, iż w ocenie Sądu zostały one wykazane w zdecydowanej większości. Wynikały one nie tylko z treści oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, ale przede wszystkim z raportów czy zestawień dotyczących dokonywanych wpłaty oraz zasad i sposobu ich rozliczania. Powyższe w sposób jednoznaczny wskazywało na to, iż wartość podana przez powoda znajdowała praktycznie pełne uzasadnienie. Rzeczone dokumenty w ocenie Sądu wskazywały, iż powód prawidłowo rozliczał wszystkie dokonywane przez pozwanego wpłaty. Poza tym pozwany w żaden sposób nie wykazał, by przedmiotowa wartość była niższa – w tym zakresie skupił się jedynie na prostym zaprzeczeniu zawartym w treści odpowiedzi na pozew, z jednoczesnym brakiem jakichkolwiek szczegółowych twierdzeń w przedmiotowym zakresie, które chociażby mogłyby uzasadniać błędy dokonane przez stronę powodową w rzeczonych wyliczeniach. Podkreślenia wymagało, iż samo złożenie wniosku o oddalenie powództwa, nie prowadzi jednocześnie do uznania, iż pozwany zwolniony jest z obowiązku przedstawienia zarzutów jakie wysnuwa w stosunku do roszczenia powoda. Brak takowego działania nie powoduje też zwiększenia czy też zmiany w zakresie rozkładu ciężaru dowodu.

W tym miejscu należało jednakże zauważyć, iż w ocenie Sądu powód częściowo błędnie obliczył należne mu i skapitalizowane odsetki umowne od niespłaconego kapitału pożyczki. Zgodnie bowiem z twierdzeniami pozwu, powyższe miały zostać obliczone od dnia następującego po wypowiedzeniu umowy do dnia 30 maja 2024 r. Ich dalsze naliczanie (np. do dnia poprzedzającego wniesienie pozwu) w ramach skapitalizowanych odsetek i tak było nieuzasadnione, gdyż w przypadku kwoty niespłaconego kapitału żądanie pozwu zawierało wniosek o zasądzenie dalszych odsetek umownych od dnia 31 maja 2024 r. Mając na uwadze, iż okres wypowiedzenia umowy zakończył się 30 listopada 2023 r., wysokość umownych odsetek naliczanych od kapitału przeterminowanego odpowiadała wysokości odsetek maksymalnych (§ 16 umowy), zaś niespłacony kapitał opiewał na 35.869,14 zł, wartość rzeczonego świadczenia ubocznego wynosiła 4.024,22 zł, a nie jak wskazywał powód – 4.033,90 zł. W tym więc zakresie (różnica między rzeczonymi kwotami) żądanie pozwu było nieuzasadnione i podlegało oddaleniu o czym orzeczono w punkcie III wyroku.

Podsumowując, w ocenie Sądu powód wykazał zarówno wymagalność roszczenia, w związku z prawidłowym wypowiedzeniem umowy jak również szczegółowo udokumentował wysokość zobowiązania. Pozwany natomiast nie przedstawił żadnego zarzutu jak też dowodu potwierdzającego, że doszło do spłaty zobowiązania lub poszczególnych rat pożyczki jak też by twierdzenia pozwu były nieuzasadnione. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 69 ust. 1 Prawa bankowego orzekł jak w pkt I i II wyroku. W ramach punktu I zasądzono kwotę pozostałego do spłaty kapitału w wysokości 35.869,14 zł, natomiast punkt II odnosił się do skapitalizowanych odsetek w łącznej kwocie 4.090,78 zł (4.024,22 zł – odsetki od kwoty niespłaconego kapitału od dnia 1.12.2023 r. do 30.05.2024 r., 63,62 zł odsetki zapadłe niespłacone naliczone od 26.11.2023 r. do 1.12.2023 r. oraz 2,94 zł niespłacone odsetki od przeterminowanego kapitału pożyczki z okresu trwania umowy).

O dalszych odsetkach od kwoty zasądzonej w punkcie I wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. W pozwie strona powodowa domagała się zasądzenia dalszych odsetek umownych. Zgodnie z zawartą pomiędzy stronami umową oprocentowanie dla zadłużenia przeterminowanego zostało określone jako maksymalne odsetki za opóźnienie (§ 16 ust. 1 w zw. z treścią uchwał zarządu i treścią Komunikatów). Powyższy zapis mógł mieć jednak zastosowanie wyłącznie do kwoty niespłaconego kapitału kredytu, co powód, a następnie Sąd uwzględnił w treści żądania pozwu. Powyższe zostały zasądzone od dnia wskazanego w treści pozwu, a więc 31 maja 2024 roku.

O kosztach procesu Sąd orzekł zgodne z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 100 zda. 2 k.p.c. Sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Powód zdołał się utrzymać ze zgłoszonym przez siebie roszczeniem praktycznie w całości czyli, zdaniem Sądu, uległ tylko co do nieznacznego zakresu. Z tego względu, przegrywający sprawę pozwany powinien zwrócić stronie powodowej wszystkie koszty poniesione w toku procesu.

Na powyższe składały koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 złotych (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych; tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265), kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, oraz 1.794 zł uiszczonej opłaty sądowej od pozwu. Łącznie więc w punkcie IV wyroku zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.411 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Sędzia Przemysław Kociński