Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Bydgoszczy

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 października 2025 r.

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia Tadeusz Górka

Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Piskow

po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 roku w Bydgoszczy na rozprawie według przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych

sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.

przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę:

1)  150 eur (sto pięćdziesiąt euro) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 6 lipca 2024 roku do dnia zapłaty,

2)  11,58 eur (jedenaście euro pięćdziesiąt osiem eurocentów) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 6 lipca 2024 roku do dnia zapłaty,

3)  345,04 zł (trzysta czterdzieści pięć złotych cztery grosze) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 6 lipca 2024 roku do dnia zapłaty,

II.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 387 zł (trzysta osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o kosztach zawartych w niniejszym orzeczeniu do dnia zapłaty.

Sędzia Tadeusz Górk

Sygn. akt VIII GC 1044/25 upr

UZASADNIENIE

W sprawie wartość przedmiotu sporu nie przekroczyła czterech tysięcy złotych, zatem uzasadnienie wyroku ograniczać się będzie do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa (art. 505 ⁸ § 4 kpc). W ocenie Sądu po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy nie zachodzi konieczność rozszerzenia uzasadnienia o pozostałą treść określoną w art. 327 ¹ § 1, poza tą która znajduje się w uzasadnieniu wyroku. W niniejszej sprawie pełne przytaczanie faktów ustalonych przez Sąd należy uznać za zbyteczne, mając na względzie, że w przedmiotowo istotnym zakresie były one między stronami bezsporne. Powódka i pozwana różniły się w ocenie zarzutu potrącenia.

Sąd na podstawie art. 302 § 1 kpc pominął dowód z przesłuchania stron w zakresie reprezentant strony powodowej ponieważ ten nie stawił się bez usprawiedliwienia. Sąd na podstawie art. 235[2] § 1 pkt 2 i 5 kpc pominął dowód z zeznań świadków D. W. i N. L. ponieważ świadek M. N. opisał za co konkretnie nałożono „kary umowne” i wszystkie istotne faktu. Świadkowie, których opisał Sąd mieli być przesłuchanie dokładnie na te same okoliczności co świadek N. (k.43v), a to nie było potrzebne skoro ten świadek wszystkie opisał. Wniosek ten zmierzał zatem również do przedłużenia postępowania.

Sąd zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie bezspornym było to, że strony łączyła umowa przewozu. Szczegóły umowy zostały ustalone na komunikatorze (...) co wynika z zeznań świadka i przesłuchania reprezentant strony pozwanej.

Zauważyć należy, że przewóz w rozpoznawanej sprawie był przewozem w z Austrii do Niemiec i w samej Austrii.

W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do zawarcia umowy przewozu o charakterze międzynarodowym, a zatem do oceny stosunku prawnego łączącego strony winno się w pierwszej kolejności stosować przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238 z późn. zm.). Z treści art. 1 tej Konwencji wynika bowiem, że znajduje ona zastosowanie do wszelkich umów o zarobkowy przewóz towarów pojazdami niezależnie od miejsca zamieszkania i przynależności stron, jeżeli miejsce przyjęcia przesyłki do przewozu i miejsce przewidziane dla jej dostawy, znajdują się w dwóch różnych krajach, z których przynajmniej jeden jest krajem umawiającym się. Co istotne, postanowienia Konwencji CMR mają pierwszeństwo przed prawem krajowym, które znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy Konwencja do niego odsyła, albo gdy pewnych kwestii w ogóle nie reguluje (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2003 r., sygn. CK 264/02, LEX nr 172824). Te rozważania dotyczą przewozi z Austrii do Niemiec. W zakresie przewozu na terenie Austrii zastosowanie miało polskie prawo przewozowe zgodnie z wolą stron.

Stosownie do treści art. 774 k.c. przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Umowa przewozu ma charakter umowy wzajemnej, w której świadczenie jednej ze stron winno być ekwiwalentem świadczenia drugiej strony. Powód wykonał umowy w całości realizując przewozy zgodnie ustaleniami. Strona pozwana winna zatem co do sady uregulować wynagrodzenie określone umową w ustalonym przez strony terminie. Stron pozwana nie kwestionowała faktu wykonania umowy przewozu przez powoda, ale kwestionowała jego istnienie ponieważ miało ono wygasnąć wskutek „potrąceń”.

Pozwana nie zapłaciła części wynagrodzenia za dwa przewozu.

Za pierwszy przewóz (z Austrii do Niemiec) pozwana nie zapłaciła 150 euro ponieważ o tę dokładnie kwotę pozwana obniżyła wynagrodzenie dla swojego konrahenta, ale za realizację całkowicie innego przewozu. Jak opisał to reprezentant strony pozwanej (k.148) tak się dogadali. Powódka wykonała umowę ze zlecenia numer (...) nieprawidłowo i dlatego pozwana potrąciła kwotę 150 euro z roszczeniem powódki z umowy (...) ( (...)). Umowa numer (...) (przestawiona przez pozwaną do potrącenia) dotyczyła przewozu z S. do Bułgarii, a powódka wniosła o zapłatę reszty wynagrodzenia za przewóz z Austrii do Niemiec.

Potrącenie było niedopuszczalne z uwagi na naruszenie art. 203[1] §1 kpc. Bezspornie wierzytelność przedstawiona do potrącenia dotyczy zlecenia transportowego z listopada 2023 roku podczas gdy zlecenia transportowe, które jest przedmiotem żądania z pozwu na kwotę 150 euro jest z lutego 2024 roku. Zgodnie z art. 203[1] § 1 kpc podstawą zarzutu potrącenia może być tylko wierzytelność pozwanego z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda, chyba że wierzytelność pozwanego jest niesporna lub uprawdopodobniona dokumentem niepochodzącym wyłącznie od pozwanego. Na pewno wierzytelność pozwanej nie wynikała zatem z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powódkę. Była on sporna. Innymi słowy wierzytelność pozwanej za przewóz nie jest wierzytelnością z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powódkę. To podniosła, słusznie, również strona powodowa.

Dla odniesienia się do wszystkich zarzutów Sąd pragnie wskazać, że do oceny stosunku prawnego łączącego strony konieczne jest również zbadanie czy zapisy „zlecenia dla przewoźnika” (k.58v) w ogóle wiązały strony. W ocenie Sądu nie.

Punkt 10 a ogólnych warunków zlecenia nie wiązał stron.

W pierwszej kolejności odnosząc się do powoływanych przez pozwaną ogólnych warunków zlecenia transportowego wskazać należy, że w świetle art. 384 § 1 k.c. doręczenie adherentowi wzorca przed zawarciem umowy, którą wzorzec ten ma współkształtować, stanowi podstawową regułę dla przyjęcia związania wzorcem. Pozostałe sytuacje należy traktować w kategorii wyjątku od tej reguły. Określenie "doręczenie wzorca umowy" należy rozumieć jako wręczenie nośnika obejmującego całość treści wzorca w sposób umożliwiający realne zapoznanie się przez adherenta z treścią wzorca przed zawarciem umowy. (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 października 2017 r. sygn. akt I ACa 197/17)

Spełnienie wymagań wynikających z art. 384 § 4 k.c., dotyczących umożliwienia adherentowi przechowywania i odtwarzania wzorca w zwykłym toku czynności jest niemożliwe, jeżeli wzorzec ten nie został dostarczony na trwałym nośniku. (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt VII AGa 835/18

Należy wskazać, że pozwany nie wykazał, aby informacje zawarte w zleceniu transportowym z dnia 24 listopada 2023 roku (ogólne warunki zlecenia transportowego –k.58v) były dostępne dla powoda w momencie zawarcia umowy. Podkreślić należy, że warunki te nie są podpisane. Po drugie przeczy temu treść rozmowy na komunikatorze (...) (k.53-53v) i zeznania świadka. Związanie nimi zakwestionowała strona powodowa (k.102, str. 3 z pisma pełnomocnika strony powodowej datowanego na 2 lipca 2025 roku).

Zdaniem Sądu nie doszło zatem do związania wzorcem, bowiem nie doszło do doręczenia powodowi tegoż wzorca przed zawarciem umowy. Z kolei brak doręczenia wzorca powoduje, że strony będą związane jedynie samą umową, a w sprawach w niej nieuregulowanych znajdą zastosowanie przepisy prawa, zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje. Powodowi nie przedstawiono ogólnych warunków zlecenia w zakresie przesunięcia terminu płatności.

Niewątpliwie strony w sprawie nie pozostawały w stałych stosunkach gospodarczych. Strony procesu nie były połączone umową (porozumieniem) ramową kształtującą zasady współpracy. Do zawarcia umowy doszło w wyniku negocjacji między pracownikami przy wykorzystaniu branżowego komunikatora internetowego pozwalającego na wymianę komunikatów tekstowych. Sąd podkreśla, że nie zachodziły żadne trudności z doręczeniem wzorca przed zawarciem umowy Zatem nie można przyjąć, by pozwany miał jakąkolwiek trudność w przekazaniu powodowi przed zawarciem konkretnej umowy wzorca (ogólnych warunków), którymi chciał się posłużyć i który chciał uczynić elementem kreowanego konkretną umową stosunku prawnego. Pozwany nie przedstawił żadnych innych dowodów, z których wynikałoby, że w ramach obustronnie profesjonalnych umów w branży jest zwyczajowo przyjęte stosowanie wzorca umownego przez spedytora (czy innego przewoźnika) zawierającego umowy z przewoźnikami. Sąd wskazuje, że pozwany w żaden sposób nie wykazał, by udostępniał kontrahentom wzorzec (ogólne warunki) w taki sposób, by mogli oni z łatwości dowiedzieć się o jego treści. Podkreślić należy, że przepis art. 384 § 2 k.c. wymaga nie tylko tego by przedsiębiorca manifestował na zewnątrz (wobec potencjalnych kontrahentów) fakt posługiwania się w swojej praktyce ogólnymi warunkami, ale także wykazania że treść tych warunków rzeczywiście udostępniał przed zawarciem umowy (np. poprzez zamieszczenie tekstu wykorzystywanego wzorca umownego na własnej stronie internetowej czy też w miejscu gdzie zawierane są umowy, w sposób umożliwiający potencjalnemu kontrahentowi zapoznanie się z ich treścią; tak też w sprawie sygn. akt. I AGa 82/19 – Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 16 stycznia 2020 r.,).

Niedoręczenie wzorca, wbrew wymogowi ustawowemu, w stosownym czasie przed zawarciem umowy powoduje, że wzorzec nie wiąże adresata. Ciężar udowodnienia, że wzorzec został doręczony kontrahentowi proferenta i że doręczenie nastąpiło przed zawarciem umowy, spoczywa na proferencie. On ma bowiem interes w wykazaniu mocy wiążącej wzorca (art. 6 kc), jak też dysponować powinien stosownym środkiem dowodowym, którego nie posiadałby mający wykazać okoliczność negatywną kontrahent

Tym samym ogólne warunki zlecenia sporządzone przez pozwanego jako ,,integralna część umowy” w ogóle nie wiązały stron. Nie wiązały stron zatem żadne „kary umowne”, na które powołała się pozwana.

Po drugie z przesłuchania reprezentanta strony pozwanej i świadka wynika jasno, że wierzytelność potrącona do przedstawienia nie wynika z ogólnych warunków zlecenia, ale z rzekomo faktycznie poniesionej szkody. Rzecz w tym, że ta w ogóle nie została wykazana co do wysokości (abstrahując od argumentów opisanych powyżej). Strona pozwana w ramach dobry relacji obniżyła fracht za kolejny przewóz o 150 euro, tj. o kwotę dokładnie taką jaką przedstawiła do potrącenia powódce, przy czym nie wynika jak kontrahent pozwanej wyliczył tę szkodę. To powinna udowodnić strona pozwana, skoro wywodzi z tego skutki prawne tym bardziej, że powódka to kwestionowała.

Tym samym zarzut potrącenia co do kwoty 150 euro okazał się bezpodstawny.

Odnosząc się do zarzutu potrącenia w zakresie kwoty 50 euro, to również nie mógł być on podstawą oddalenia powództwa.

Zarzut ten nie był niedopuszczalny w rozumieniu art. 203[1] kpc ponieważ dotyczył umowy numer (...) zawartej w dniu 11 lutego 2024 roku (k.28). Za wykonanie tej umowy powódka wystawiła fakturę VAT numer (...) z dnia 14 marca 2024 roku z terminem płatności do 5 lipca 2024 roku (k.31). Pozwana nie opłaciła jej co do kwoty 50 zł czyli 11,58 euro (tyle powódka domagała się w pozwie). Doszło do odmowy odbioru dokumentów przez pozwaną (k. 64) ponieważ była one nieczytelne. Wynika to z noty obciążeniowej numer (...) z dnia 28 marca 2024 roku z terminem płatności do 4 kwietnia 2024 roku (k.60), którą nałożono za „odesłanie faktury z powodu braku dokumentów transportowych”. Z twierdzeń z pisma pełnomocnika pozwanej wynikać miało, że jest to kara umowna z § 10 pkt d warunków zlecenia. Rzecz w tym, że pracownik pozwanej podczas swojego przesłuchania całkowicie temu zaprzeczył podając, że kwota 50 zł którą obciążono powódkę to kwotą na jaką wycenił swoją pracę i koszt wysyłki (k.147). W aktach nie ma poniesienia kosztów wysyłki. Z kolei koszt prac pracownika pozwanej powinien zostać udowodniony, a nie być oparty o kwotę swobodnie podaną przez pracownika. Pozwana nie zrobiła tego, mimo, że ciążył na niej ciężar dowodu w tym zakresie. Świadek jasno podał, że kwota ta nie została oparta o zapisy umowne. Rolą pozwanej było zatem jej udowodnione przy uwzględnieniu treści art. 471 kc. Co więcej również w zakresie tej umowy strony nie były związane warunkami zlecenia. Argumentacja z wcześniej opisanej umowy jest tożsama co do tej umowy w zakresie art. 384 kc.

Na koniec w zakresie oby wierzytelności przedstawionych do potrącenia należy wskazać, że nie były one umownym potrąceniem co wynika z zeznań świadka. Ponadto warunki zlecenia (w zakresie kar umownych) nie wiążą stron z uwagi na treść art. 384 kc, co zostało szczegółowo opisane.

Z kolei zakaz podzlecenia przez powódkę w ogóle nie był przedmiotem potrącenia. Nie nałożono za to żadnej kary umownej. Ta argumentacja pozwanej nie ma zatem znaczenia.

Podsumowując, w oparciu o unormowania art. 774 k.c. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódką kwotę zgodną z żądaniem w zakresie należności głównej. Strona powodowanie domagała się z odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od dat w pozwie co nie tylko było zgodne z fakturami, ale również nie było kwestionowane przez stronę pozwaną.

Ponadto, powód zgłosił żądanie uboczne, które miało swoje oparcie w przepisie art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1790). Z treści ust. 1 tego przepisu wynika, że wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności. W okolicznościach sprawy zasadne było zatem również żądanie kwoty 172,52 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 6 lipca 2024, przy czym ponieważ były dwa transporty to należały się dwie rekompensaty. O odsetkach od tej kwoty Sąd orzekł na podstawie art. 481 kc.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., uznając, że strona powodowa wygrała sprawę w całości.

Przegrywająca sprawę pozwana powinien zwrócić powódce uiszczoną opłatę sądową od pozwu w kwocie 100,00 złotych, opłatę skarbową od pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17,00 złotych oraz koszty zastępstwa adwokackiego, które wedle stawki minimalnej opiewały na 270 złotych (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (pkt II wyroku) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o kosztach zawartych w niniejszym orzeczeniu do dnia zapłaty.

Sędzia Tadeusz Górka